wszystko
Akty prawne
Audioustawy
Kazusy
Materiały Edukacyjne
Newsy
Testy
Gotowe testy
Generuj własny test
Moje testy
Kup testy
.
X
Proces Formułkowy
Kategoria:
Prawo Rzymskie
»
notatki
Dodał:
Basia Kopsala
Dodany:
sty 13, 2011
, ostatnia zmiana:
sty 13, 2011
Polecam
Rodzaje actiones: Actiones in rem to powództwa rzeczowe, służące do ochrony praw podmiotowych bezwzględnych (praw rzeczowych). były one skuteczne ...
Proces Formułkowy
Rodzaje actiones: Actiones in rem to powództwa rzeczowe, służące do ochrony praw podmiotowych bezwzględnych (praw rzeczowych). były one skuteczne przeciwko komukolwiek (erga omnes), kto naruszył cudze prawo do rzeczy. Actiones in personam to powództwa osobowe. Można je było wnieść tylko przeciw oznaczonej osobie. Był nią dłużnik, z którym powód znajdował się w stosunku obligacyjnym, czyli zobowiązaniowym.
Actiones stricti iuris -powództwa ścisłego prawa, przy których sędzia musiał się ściśle (stricte) trzymać poleceń zawartych w formułce, dotyczących zarówno stanu faktycznego, jak i dochodzonych roszczeń. Do skarg tych należały wszystkie powództwa z kontraktów (contractus) jednostron¬nie zobowiązujących (kontrakty literalne, werbalne, mutuum), zobowiązania z prze-stępstw (delictum) itp. Actiones bonae fidei (iudicia bonae fidei) -powództwa oparte na dobrej wierze. Powództwa oparte na fakcie –Pretor udzielał ochrony procesowej w sytuacjach, których nie przewidywało ius civile. Uzależniał jej byt od stwierdzenia przez sędziego opisanego w formułce faktu. Dawało ono pretorowi największe możliwości ochrony nowych zdarzeń. Powództwa oparte na fikcji –pretor fikcyjnie przyjmował w nich jakiś element w rzeczywistości nieistniejący, a potrzebny dla danej actio i nakazywał sędziemu traktować sprawę tak, jakby fingowany element istniał. . Postępowanie in iure Postępowanie sądowe rozpoczynało się od prywatnego wezwania pozwanego przez powoda do stawienia się przed pretorem, in ius vocatio. Wezwany miał obowiązek stawienia się, jeżeli wezwany nie uczynił zadość żądaniu powoda, wolno go było doprowadzić przed pretora siłą. Wzywając pozwanego do sądu, powód powinien poinformować go o rodzaju pretensji a w obecności pretora winien powtórzyć tę samą informację wskazując na actio, z której chciałby uczynić użytek. Pretor po wysłuchaniu stron albo jej udzielał (datio actionis), albo też odmawiał ochrony procesowej (denegatio actionis). Pozwany mógł przed pretorem uznać roszczenia powoda. Akt taki zwał się confessio in iure. Postępowanie kończyło się wówczas w fazie in iure, a confussio zastępowała wyrok i stanowiła tytuł egzekucyjny. Ujemne konsekwencje pociągał też za sobą brak jakiejkolwiek obrony ze strony obecnego w fazie in iure pozwanego(indefensio). Kres dalszemu postępowaniu kładła też przysięga, złożona w obec¬ności pretora, iusiurandum in iure. Pozwany przysięgał, że roszczenie nie istnieje i taka przysięga zastępowała wyrok oddalający powoda z jego żądaniem. Powód natomiast przysięgał, że roszczenie istnieje, co równoznaczne było z wyrokiem zasądzającym. Przysięgę składała tylko jedna strona, a robiła to niechętnie bo za krzywoprzysięstwo prawo rzymskie przewidywało surowe kary. Proces tylko wtedy mógł się toczyć, gdy pozwany przynajmniej zaprzeczył twier¬dzeniom powoda (negacja). Uznanie roszczenia albo brak jakiejkolwiek obrony ze strony pozwanego prowadziło do niekorzystnego dlań zakończenia postępowania już w fazie in iure. Rezultatem czynności uczestników postępowania w pierwszej fazie było ustalenie treści formułki, którą pretor przekazywał powodowi. Akt ten kończył postępowanie in iure a zwał się litis contestatio. Rezultatem postępowania w fazie in iure, gdy pretor udzielał ochrony powodowi, była uzgadniana ze stronami i spisywana
przez pretora formułka (formula). Stanowiła ona dla wymienionego na jej początku sędziego program działania w fazie apud iuducem, określając w sposób maksymalnie zwięzły warunki pod jakimi miał on zasądzić lub uwolnić pozwanego. W budowie formułki wyodrębnia się cztery części zwyczajne, oraz dwie nadzwyczajne: Intentio jest częścią formułki, w której powód zawarł treść swego żądania. Formułki, w których roszczenie opierało się na fakcie, otwierała demonstratio, stanowiąca zwięzły opis stanu faktycznego, tym samym bliższe określenie podstawy prawnej żądania. Część zwyczajna. Condemnatio była alternatywnym upoważnieniem sędziego do zasądzenia albo uwolnienia pozwanego. Jej cechą charakterystyczną był to, ze zawsze opiewała na pewną określoną bądź nieokreśloną kwotę pieniężną. Część zwyczajna. Adiudicatio występowała w powództwach działowych i zawierała upoważnienie sędziego do zniesienia współwłasności przez podział rzeczy wspólnej z możliwości dopłaty przy podziale fizycznym nierównym, a gdy rzecz była niepodzielna, przez przysądzenie jej jednemu z współwłaścicieli, z obowiązkiem spłaty pozostałych udziałów. Część zwyczajna. Exceptio - zarzut procesowy. Pozwany nie zaprzeczał twierdzeniom powoda zawartym w intentio, lecz przeciwstawiał im inne okoliczności faktyczne lub odmienną podstawę prawną, które miały na celu zapobiec wyrokowi zasądzającemu. Praescriptio umieszczana była w formułce na żądanie powoda domagającego się od pozwanego nie całości świadczenia, lecz jego części. Postępowanie apud iudicem Postępowanie przed sędzią (apud iudicem) musiało zakończyć się z upływem pewnego okresu od momentu litis contestatio, jeśli proces nie miał być umorzony bez możliwości wydania wyroku końcowego. Zadaniem sędziego było ustalenie stanu faktycznego na podstawie dostarczonych przez strony dowodów i wydanie na tej podstawie wyroku stosownie do treści formułki. Obie strony mogły korzystać z zastępców procesowych. Proces formułkowy nie znał apelacji! Egzekucja. W procesie formułkowym egzekucję osobistą stosowano wyjątkowo. Zastąpiła ją w zasadzie egzekucja majątkowa, ale uniwersal¬na, jako że skierowana była na cały majątek dłużnika. Wdrażano ją na podstawie odrębnego powództwa zwanego actio iudicati. W odniesieniu do osób stanu senatorskiego, osób niedojrzałych i chorych umysłowo wykształciła się zasada przeprowadzania egzekucji tylko z części ich majątku – wystarczającej na zaspokojenie wierzyciela. W toku egzekucji zdarzało się dłużnik podejmował czynności określane w źródłach jako działanie in frauden creditorum. Było to działanie dzłużnika, który mając świadomość swej niewypłacalności, w drodze czynności prawnych lub faktycznych zmniejszał swój majątek ze szkodą dla wierzycieli.
Pobierz
Ściągnij dokument
Zgłoś zastrzeżenia
Zgłoś dokument administratorowi
Prześlij e-mailem
Wyślij dokument pocztą e-mail
Komentarze:
Kliknij "Lubie to!" aby otrzymywać informacje o promocjach, rabatach, aktualnościach.
Grupa Arslege:
Copyright 2009-2012
ArsLege
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Pomoc
Reklama
Regulamin
Kontakt
Partnerzy
Zapytania ofertowe
b
Zalogować via Facebook?
Jesteś aktualnie zalogowany na Facebooku. Chciałbyś logować się automatycznie?
or
Rezygnuj
Pamiętaj mój wybór
