wszystko
Akty prawne
Audioustawy
Kazusy
Materiały Edukacyjne
Newsy
Testy
Gotowe testy
Generuj własny test
Moje testy
Kup testy
.
X
Referendum
Kategoria:
Prawo Konstytucyjne
»
notatki
Dodał:
Basia Kopsala
Dodany:
sty 13, 2011
, ostatnia zmiana:
sty 13, 2011
Polecam
REFERENDUM (GŁOSOWANIE LUDOWE) – TO FORMA DEMOKRACJI BEZPOŚREDNIEJ, POLEGAJĄCA NA WYPOWIADANIU SIĘ WYBORCÓW, W FORMIE GŁOSOWANIA, NA TEMATY DOT. ...
Referendum
REFERENDUM (GŁOSOWANIE LUDOWE) – TO FORMA DEMOKRACJI BEZPOŚREDNIEJ, POLEGAJĄCA NA WYPOWIADANIU SIĘ WYBORCÓW, W FORMIE GŁOSOWANIA, NA TEMATY DOT. SPRAW CAŁEGO PAŃSTWA LUB JEGO CZĘŚCI, PRZEBIEGAJĄCE W OPARCIU O PODSTAWOWE ZASADY PRAWA WYBORCZEGO ORAZ SFORMUŁOWANIE ALTERNATYWY „TAK/NIE” BĄDŹ OPCJI DO WYBORU; * referendum – głosowanie nad określonym problemem; * plebiscyt – głosowanie nad wyrażeniem poparcia lub zaufania dla określonej osoby (w prawie międzynarodowym ma też inne znaczenie – jako głosowanie ogółu mieszkańców nad przynależnością państwową); – współcześnie wywodzi się z doktryny szwajcarskiej, czemu dała oparcie filozofia J.J. Rousseau; – powszechnie przyjęte w różnych systemach rządów, ale nie jest uważane za warunek konieczny demokratyzmu; – rodzaje referendum: * kryterium zasięgu terytorialnego → referendum ogólnokrajowe i lokalne; * kryterium obowiązku jego przeprowadzenia → referendum obligatoryjne (np. dla przyjęcia Konstytucji z 1997 r.) i fakultatywne (gdy podmioty zarządzające referendum uznają to za potrzebne); * kryterium skutków prawnych → referendum wiążące (gdy przedmiot referendum nabiera bezpośredniej skuteczności w jego wyniku) i konsultatywne (stanowi wskazówkę dla władz); * kryterium momentu przeprowadzenia – referendum uprzednie (przed wydaniem aktu/decyzji przez władze) i następcze (jako zatwierdzenie); * kryterium aktu normatywnego → referendum ustawodawcze (uchwalenie ustawy w formie głosowania ludowego – nie istnieje obecnie w polskim prawie) i konstytucyjne (fakultatywne lub obligatoryjne); – kwestia sporna – ocena instytucji: * ma pewien element antyparlamentarny, szczególnie gdy może być zarządzane bez udziału parlamentu (np. DeGaule korzystał z referendum by przeprowadzić kwestie, których nie mógł przeprowadzić w parlamencie, a referenda te miały w praktyce charakter plebiscytów); * możliwość manipulacji, gdy połączy się kilka różnych opcji, a można wybrać tylko „tak” lub „nie”; * praktyka referendów w Europie Zachodniej ma raczej pozytywne efekty, choć w polskiej historii ma odmienne doświadczenia – w okresie międzywojennym nie wprowadzona do Konstytucji; w okresie PRL referendum „3xtak” fałszowane potem w 1987 r. także; dopiero w Małej Konstytucji wprowadzono referendum ogólnokrajowe i lokalne (dużo przeprowadzono lokalnych); też do zatwierdzenia Konstytucji, a potem w związku ze wstąpieniem do UE; REFERENDUM W KONSTYTUCJI Z 1997 R. – art. 4 ust. 2 umiejscawia procedury demokracji bezpośredniej jako uzupełniające w stosunku do demokracji przedstawicielskiej i trybu parlamentarnego podejmowania decyzji; – 2 rodzaje – referendum lokalne i ogólnokrajowe; – art. 125 – przeprowadzane w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa → w Konstytucji wskazane 2 przypadki: * art. 90 ust. 3 – tzw. „referendum unijne” – wyrażenie zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej, na podstawie której
Polska przekaże org. m. lub organowi m. kompetencje organów władzy państwowej w niektórych sprawach jako alternatywny sposób dla parlamentarnego podjęcia tej decyzji, przeprowadzane na zasadach ogólnych z art. 125, więc ważna jest frekwencja, by referendum było wiążące, a gdyby nie było wymaganej frekwencji, Sejm może podjąć uchwałę o przyjęciu parlamentarnego trybu ratyfikacji; * art. 235 ust. 6 – referendum konstytucyjne – dopiero po uchwaleniu zmiany Konstytucji przez Sejm i Senat, a konieczne jest spełnienie 2 przesłanek: → zmiana dot. TYLKO rozdz. I, II, XII; → mogą go zażądać podmioty mające prawo inicjatywy do zmiany Konstytucji; – tryb i zasady przeprowadzania referendum wg Konstytucji ma określić ustawa → ustawa o referendum ogólnokrajowym (uRO) → postanowienia wspólne dla różnych rodzajów referendów, a w sprawach nieuregulowanych odsyła do ows, a potem przepisy szczególne dot. referendum w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa, referendum z art. 90 i referendum z art. 235; * referendum lokalna – art. 170 Konstytucji i odrębna ustawa; REFERENDUM W SPRAWACH O SZCZEGÓLNYM ZNACZENIU DLA PAŃSTWA – CHARAKTER FAKULTATYWNY – brak obowiązku przeprowadzenia go; – PRZEDMIOT REFERENDUM → sprawy o szczególnym znaczeniu dla państwa oznacza zakaz przeprowadzenia referendum w sprawach nie związanych z interesem państwa, ale nie istnieją żadne procedury zakwestionowania dopuszczalności referendum, ale również oznacza zakaz ustanawiania przez ustawodawcę zwykłego wyjątków; * tylko sprawa = problem natury ogólniejszej czy kierunkowej; * przedmiotem może być konkretny akt/decyzja, tylko gdy Konstytucja/ustawa nie zastrzega tego dla kompetencji jakiegoś organu (np. ratyfikacja, dymisja rządu, obsadzenie stanowiska, uchwalenie ustawy); * mogą być sprawy – tzn. można poddać pod głosowanie kilka spraw w jednym, referendum, nawet jeśli są ze sobą niezwiązane; * sposób formułowania pytań i ich precyzji – raczej niedopuszczalne jest skumulowanie kilku spraw w jedno pytanie, na które wyborca ma odpowiedzieć tak lub nie, np. referendum prywatyzacyjne – niejasność sformułowań doprowadziła do niskiej frekwencji; → NSA uznał, iż nie jest naruszeniem prawa odmowa przeprowadzenia referendum gminnego, gdy pytania zawierają informacje niepełne, wprowadzające w błąd; → niedopuszczalne jest (choć prawo na ten temat milczy) formułowanie pytań, których odpowiedź byłaby sprzeczna z Konstytucją, tak też NSA w stosunku do gminnego – nie może prowadzić do rozwiązań sprzecznych z prawem; * brak przepisów dot. terminu przeprowadzenia referendum i brak zakazu łączenia wyborów i referendum (uRO), a art. 228 ust. 7 zakazuje przeprowadzania referendum w czasie stanu nadzwyczajnego i 90 dni po nim; – PODMIOT MAJĄCY PRAWO ZARZĄDZIĆ REFERENDUM: → Sejm → charakter autonomiczny, wymagana uchwała większością bezwzględną przy ½ obecnych i moze to uczynić też na wniosek Senatu, RM, 500.000 obywateli (nie może dot. wydatków i dochodów, obronności państwa, amnestii; a PKW może sprawdzić liczbę głosów, wtedy Marszałek Sejmu przedstawia pod obrady Sejmu kwestię zarządzenia referendum, którą Sejm ma obowiązek rozpatrzenia wniosku wyborców, ale nie musi zarządzić referendum); → Prezydent za zgodą Senatu → ale nie ma konieczności kontrasygnaty. Prezydent sam decyduje o treści zarządzenia, a
Senat może jedynie wyrazić zgodę lub odmówić jej wyrażenia uchwałą podjętą większością bezwzględną przy ½ obecnych; * nie ma przeszkód do łączenia kilku referendów czy do łącznego zarządzenia przez Sejm i prezydenta; – ZASADY I TRYB PRZEPROWADZANIA REFERENDUM – podobne jak w przypadku wyborów: * 4 przymiotniki – powszechne, równe, bezpośrednie i w głosowaniu tajnym; * przeprowadza PKW, komisarze wyborczy (powoływaniu przez PKW) oraz obwodowe komisje do spraw referendum (działają analogicznie jak obwodowe w wyborach); * analogiczne zasady sporządzania spisu i rejestru wyborców oraz obwodów głosowania; * kampania – prezentowanie stanowiska w sprawie będącej przedmiotem referendum przez poszczególnych uczestników życia politycznego; * podmiotami do formalnego uczestnictwa w kampanii ref. są: → partie polityczne, które uzyskały w ostatnich wyborach min. 3% poparcia; → kluby parlamentarne; → ogólnopolskie stowarzyszenia i inne organizacje oraz zarejestrowane przed datą zarządzenia fundacje, których statutowa działalność dot. przedmiotu referendum; → pełnomocnik grupy wyborców, z których inicjatywy zostało zarządzone referendum; Ä weryfikuje PKW, a spory rozstrzyga SN; * głosowanie – w ciągu 1 lub 2 dni, w przypadku dwudniowego można podać frekwencję i konieczne jest zabezpieczenie urny i lokalu wyborczego; → głosy nieważne – inna karta, karta w całości przedarta, brak odpowiedzi lub udzielił więcej odpowiedzi; * PKW ustala wyniki i przekazuje do publicznej wiadomości, oraz sprawozdanie do SN; * weryfikacja należy do SN, a każdy wyborca może wnieść protest; → ważne gdy nie doszło do naruszeń prawa, mogących mieć wpływ na wynik głosowania; * wynik jest wiążący gdy: → frekwencja wyniosła min. 50% uprawnionych do głosowania, inaczej charakter konsultacyjny; → większość głosów oddanych na „tak” jest większa niż liczba głosów pozostałych (przeciw i nieważnych), więc możliwa jest sytuacja, w której nie zapadnie rozstrzygnięcie; * gdy jest wiążące uRO nakłada na właściwe organy obowiązek niezwłocznej realizacji referendum, co musi nastąpić nie później niż 60 dni od uchwały SN. Brak jednak prawnych sankcji w stosunku do Sejmu, gdyż prezydent, premier, ministrowi i in. mogą odpowiadać przed TS;
Pobierz
Ściągnij dokument
Zgłoś zastrzeżenia
Zgłoś dokument administratorowi
Prześlij e-mailem
Wyślij dokument pocztą e-mail
Komentarze:
Kliknij "Lubie to!" aby otrzymywać informacje o promocjach, rabatach, aktualnościach.
Grupa Arslege:
Copyright 2009-2012
ArsLege
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Pomoc
Reklama
Regulamin
Kontakt
Partnerzy
Zapytania ofertowe
b
Zalogować via Facebook?
Jesteś aktualnie zalogowany na Facebooku. Chciałbyś logować się automatycznie?
or
Rezygnuj
Pamiętaj mój wybór
