Zakazy swobody przepływu towarów
Zakaz stosowania ceł i opłat o skutku podobnym Zakaz stosowania ceł wprowadzony został przez traktat, jest jednym z fundamentów unii celnej, przy czym pojęcie swobody przepływu towarów nie jest jednoznaczne z pojęciem Unii Celnej. Cłem zgodnie z orzecznictwem ETS nazywamy opłaty pobierane przez państwo w związku z przekroczeniem granicy przez towar. Wyróżniamy następujące stopnie gospodarczej integracji - strefa wolnego handlu – zniesienie ceł wewnętrznych, państwa strefy autonomiczne względem państw trzecich - unia celna – zniesienie ceł wewnętrznych, państwa strefy posiadają wspólną politykę celną wobec państw trzecich - unia gospodarcza i pieniężna - jednolity obszar gospodarczy Zakaz stosowania ceł i opłat o skutku podobnym wprowadzany był stopniowo, początkowo obowiązywała klauzula stand still (niezmienności ceł) w dalszej kolejności następowało stopniowe obniżanie ceł. Cło jako opłata może mieć kilka celów – fiskalizm, protekcjonizm czy ochrona środowiska. Trybunał w swym orzecznictwie uznaje za usprawiedliwione wprowadzanie opłat: - stanowiących wynagrodzenie za usługę przy czym dana usługa musi być dobrowolna, musi przynosić bezpośrednią korzyść a sama opłata nie może przewyższać realnej wartości usługi. - za kontrolę przy czym obowiązek kontroli musi wynikać z prawa wspólnotowego a sama opłata nie może być wyższa niż realne koszty kontroli. Naruszenie zakazu daje obciążonemu cłem lub kosztami o skutku podobnym prawo domagania się zwrotu wniesionej opłaty przed sądem krajowym. Jeżeli jednak obciążony przerzucił daną opłatę na konsumentów (np. poprzez podniesienie ceny) zwrot taki nie przysługuje. Ciężar dowodu w tej sytuacji znajduje się po stronie państwa które dany obowiązek nałożyło. Zakaz dyskryminacyjnego lub protekcjonistycznego opodatkowania towarów Podatkiem jest opłata pobierana przez państwo w ramach ogólnego systemu danin wewnętrznych zarówno od towarów krajowych jak i importowanych. Zakaz dyskryminacyjnego opodatkowania towarów podobnych.Towarami podobnymi są: - towary mieszczące się w tej samej pozycji klasyfikacji (celnej, podatkowej) - towary, które zaspokajają te same potrzeby, mogą być stosowane zamiennie (kryterium użyteczności Towary podobne powinny być opodatkowane tak samo i na identycznych zasadach. Dyskryminację możemy podzielić na: - bezpośrednią – wynikającą z prawa, gdzie towar krajowy opodatkowany jest inaczej niż importowany, bierze się pod uwagę nie tylko wysokość ale i terminy, warunki, itd. - pośrednią – przepis nie różnicuje towarów krajowych od importowanych w praktyce jednak towar importowany jest opodatkowany inaczej. Przykłady: Opodatkowanie wina (12%) i wódki (36%) w Grecji (Grecja zasadniczo nie jest producentem mocnych alkoholi), Opodatkowanie samochodów ze względu na moc silnika (wyższa moc – wyższy podatek) we Francji (Francuzi nie produkowali silników o mocy kwalifikującej się do wyższego progu) Zakaz protekcjonistycznego opodatkowania towarów konkurencyjnych Ustaleniu czy dane towary są towarami konkurencyjnymi służy test krzyżowej elastyczności popytu, pokazuje on czy między danymi towarami zachodzą relacje. Wzrost cen produktu importowanego powoduje wzrost poziomu sprzedaży produktu krajowego lub odwrotnie. W swoim orzeczeniu ETS u znał piwo i wino za towary konkurencyjne na rynku Brytyjskim, niskie stawki podatkowe na piwo (którego producentem jest Wielka Brytania) powodowały spadek spożycia wina (na które nałożone były stawki niższe, Wielka Brytania importuje wina). Stawki podatkowe dotyczące produktów konkurencyjnych nie mogą wykazywać rażącej dysproporcji. Zakaz stosowania ograniczeń ilościowych i ograniczeń o skutku podobnym
Ograniczeniami takimi mogą być kontyngenty, limity, zakazy eksportu lub importu. W orzeczeniu Dassonville 1974 (import szkockiej whisky z Francji do Belgii i wymóg posiadania certyfikatu kraju pochodzenia) ETS zdefiniował ograniczenia ilościowe i graniczenia o skutku podobnym jako wszelkie środki, które pośrednio lub bezpośrednio, rzeczywiście lub potencjalnie mogą wpływać na handel pomiędzy państwami członkowskimi. Środkami takimi mogą być działania (ustawy) lub zaniechania (brak reakcji Francuskiej policji na niszczenie importowanych pomidorów na granicy z Hiszpanią). Definicja została uściślona w orzeczeniu Cassis de Dijon 1979 (francuski likier importowany do RFN nie dopuszczony do obrotu ponieważ miał mniej niż 25% alkoholu co było normą dla likierów w RFN). ETS w tym orzeczeniu postawił 2 tezy: - zasada wzajemnego uznawania standardów – jeśli brak w danej materii harmonizujących regulacji wspólnotowych, każdy towar legalnie wyprodukowany na terenie UE powinien być dopuszczony do obrotu w każdym państwie członkowskim. - każde państwo członkowskie może ograniczyć swobodę towarową powołując się na ważny i uzasadniony interes publiczny (np. ochrona konsumenta, ochrona zdrowia publicznego itd. - inaczej wymogi wyższe) Wyjątek ten ma charakter orzeczniczy niedyskryminujący oraz proporcjonalny.