Odpowiedzialność międzynarodowa
UWAGI OGÓLNE
Odpowiedzialność za czyny zakazane czyn zakazany przez p.m. to każde postępowanie niezgodne z p.m., tj. każde naruszenie p.m. (powszechnego lub partykularnego), niezależnie od charakteru i powagi tego naruszenia oraz niezależnie czy było to działania czy zaniechanie;
podmiotem czynu zakazanego może być każdy podmiot p.m., w szczególności państwo, w ograniczonym zakresie organizacja międzynarodowa lub strona wojująca, ale też osoba fizyczna; tendencja do zróżnicowania czynów zakazanych:
zbrodnie międzynarodowe → to szczególnie ciężkie naruszenia p.m., np. agresja; delikty międzynarodowe → inne naruszenia zobowiązań m. i p.m.; odpowiedzialność międzynarodowa – do jej powstania konieczne jest: naruszenie zobowiązania m. (bezprawność postępowania rodzącego odpowiedzialność); możliwość przypisania tego naruszenia określonemu podmiotowi p.m.; więc samo spowodowanie szkody lub naruszenie interesów jakiegoś p.m. nie stanowi deliktu; w doktrynie istniał spór czy odpowiedzialność państwa opiera się na konstrukcji winy, ale przez Komisję P.M. została ta koncepcja odrzucona w projekcie artykułów dot. odpowiedzialności państw, gdyż za naruszone zobowiązania odpowiada podmiot, któremu to naruszenie można przypisać; odp. m. polega na tym, że czyn zakazany powoduje powstanie nowych stosunków m. → obowiązek naprawienia szkody w taki sposób, by usunąć wszystkie skutki deliktu i przywrócić stan, który istniałby, jeśli delikt nie zostałby popełniony, a podmioty, które doznały szkody mają roszczenie o jej naprawienie;
Odpowiedzialność nie wynikająca z naruszenia prawa międzynarodowego
związana z działalnością, która niesie ze sobą duże ryzyko niezamierzonego wyrządzania szkód osobom trzecim, np. przy wykorzystaniu energii jądrowej lub działalności kosmicznej; np. Konwencja o odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez obiekty kosmiczne z 1972 r. – państwo jest zobowiązane do odszkodowania za szkodę wyrządzoną na ziemi lub statkowi powietrznemu podczas lotu przez wypuszczony przez nie obiekt kosmiczny; od 1978 r. Komisja P.M. prowadzi prace nad kodyfikacją zasad dot. odp. m. za szkodliwe skutki wynikające z działalności nie zakazanej przez p.m.;