PORĘCZENIE MAJĄTKOWE I SKUTKI JEGO NIEDOTRZYMANIA
Poręczenie powinno być stosowane gdy jest konieczne, a jednocześnie wystarczające do zapewnienia stawiennictwa oskarżonego na każde wezwanie w toku postępowania oraz lojalnego zachowania się w tym postępowaniu. Realizowane w postaci pieniędzy lub papierów wartościowych to swoista kaucja. Poręczenie traktuje się jako swoistą umowę, zawieraną między organem procesowym a oskarżonym lub inną osobą (Osobę tą zawiadamia się o każdorazowym wezwaniu oskarżonego do stawiennictwa), określającą warunki zabezpieczenia odpowiedniego, wymaganego prawem zachowania się oskarżonego w procesie, w zamian za pozostawanie na wolności. O przyjęciu poręczenia jako środka zapobiegawczego wydaje się postanowienie wraz z uzasadnieniem oraz sporządza się protokół. W postanowieniu należy określić wysokość, rodzaj i warunki poręczenia majątkowego, a w szczególności termin złożenia przedmiotu poręczenia, mając na względzie sytuację materialną oskarżonego i składającego poręczenie majątkowe, wysokość wyrządzonej szkody oraz charakter popełnionego czynu Poręczenie majątkowe w postaci pieniędzy (w walucie krajowej lub zagranicznej), papierów wartościowych (krajowych lub zagranicznych), zastawu (na rzeczach znajdujących się w kraju, a także za granicą, o ile zapewnione są warunki dysponowania przez sąd polski) lub hipoteki może złożyć oskarżony albo inna osoba. W przypadku wpisu hipotecznego, w postanowieniu należy określić nieruchomość która ma być obciążona po uprzednim ustaleniu wartości nieruchomości i sprawdzeniu czy nie jest obciążona długami hipotecznymi. Stanowiące przedmiot poręczenia wartości majątkowe lub zobowiązania ulegają (obligatoryjnie) przepadkowi albo ściągnięciu w razie ucieczki lub ukrycia się oskarżonego. Jeśli poręczała za oskarżonego inna osoba, rozstrzygnięcie takie zapada niezależnie od tego czy osoba ta wiedziała o zamiarach oskarżonego i czy mogła zapobiec jego ukryciu się lub ucieczce, o czym należy uprzedzić osobę składającą poręczenie majątkowe. Brak pouczenia nie zezwala na orzeczenie przepadku. W wypadku utrudniania w inny sposób postępowania karnego można (fakultatywnie) orzec przepadek lub ściągnięcie tych wartości. Ulegające przepadkowi przedmioty poręczenia lub ściągnięte sumy poręczenia majątkowego przekazuje się lub przelewa na rzecz Skarbu Państwa; pokrzywdzony ma wówczas pierwszeństwo zaspokojenia na nich swoich roszczeń wynikających z przestępstwa, jeżeli w inny sposób nie można uzyskać naprawienia szkody. Z chwilą ustania poręczenia majątkowego przedmiot poręczenia zwraca się, a sumę poręczenia zwalnia się, pod tym jednak warunkiem, że w razie prawomocnego skazania oskarżonego na karę pozbawienia wolności następuje to z chwilą rozpoczęcia odbywania przez niego kary. W razie nie zgłoszenia się na wezwanie do odbycia kary stosuje się art. 268 § 1, a więc orzeka przepadek lub ściągnięcie wartości albo zobowiązań majątkowych. O przepadku przedmiotu poręczenia lub ściągnięciu sumy poręczenia orzeka z urzędu sąd (Na postanowienie określone to przysługuje zażalenie), przed którym postępowanie się toczy, a w postępowaniu przygotowawczym na wniosek prokuratora sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Oskarżony, poręczający i prokurator mają prawo wziąć udział w posiedzeniu sądowym lub złożyć wyjaśnienia na piśmie. Oskarżonego pozbawionego wolności sprowadza się na posiedzenie, jeżeli prezes sądu lub sąd uzna to za potrzebne. Dopuszczalne jest cofnięcie poręczenia majątkowego staje ono się skuteczne dopiero z chwilą przyjęcia nowego poręczenia majątkowego, zastosowania innego środka zapobiegawczego lub odstąpienia od stosowania tego środka. Jeżeli orzeczono już przepadek przedmiotu, późniejsze cofnięcie jest bezskuteczne.