wszystko
Akty prawne
Audioustawy
Kazusy
Materiały Edukacyjne
Newsy
Testy
Gotowe testy
Generuj własny test
Moje testy
Kup testy
.
X
zasady postępowania dowodowego
Kategoria:
Prawo Karne
»
notatki
Dodał:
Maja Braniewicz
Dodany:
lut 21, 2012
, ostatnia zmiana:
lut 21, 2012
Polecam
zasada: prawdy, bezpośredniości, ustności, koncentracji materiału dowodowego, swobodnej oceny dowodów, kontradyktoryjności, jawności
ZASADY, KTÓRE DOTYCZ POST POWANIA DOWODOWEGO 1) zasada prawdy (inaczej prawdy materialnej albo obiektywnej) ± naczelna zasada procesowa. Nale y j odró ni od prawdy procesowej (s dowej). Dotyczy wy czenia stanu faktycznego sprawy. Jest kierowana do organu procesowego, aby wszelkie wydawane w post powaniu decyzje opiera na ustaleniach faktycznych, zgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy, czyli z obiektywn rzeczywisto ci . Wynika z bezpo redniego celu post powania i z samej budowy procesu karnego. 2) zasada bezpo rednio ci, ustno ci - gwarancje realizacji zasady prawdy. Zasada swobodnej oceny dowodów, inicjatywa dowodowa organu procesowego, zasada kontradyktoryjno ci, zasada kolegialno ci, rodki kontroli: apelacja, za alenie. Podstaw prawn stanowi art. 2 KPK, który stwierdza, e podstaw wszelkich ustale , rozstrzygni maj stanowi prawdziwe ustalenia faktyczne. Zwi zany jest te z art. 4 KPK - okoliczno ci przemawiaj ce na korzy oskar onego, potwierdza zasad prawdy. Organ procesowy obowi zany jest do przeprowadzenia procesu. Konieczno poszukiwania dowodów - zasada instrukcyjno ci, która mówi o tym, e organ procesowy musi bada przedmiot procesu nawet wtedy, gdy strony zostaj bierne. Organy procesowe mog powo ywa dowody z urz du. Mo na cofn spraw do post powania przygotowawczego. Wyj tki od zasady prawdy: - od zasady prawdy: 1. zakazy dowodowe - np. bezwzgl dny zakaz dowodowy - przes uchanie duchownego o materi spowiedzi, wzgl dne zasady dowodowe, tajemnica pa stwowa. Zakazy dowodowe utrudniaj doj cie do prawdy obiektywnej. - zakaz przes uchania wiadka anonimowego co do to samo ci - zakaz reformationis in peius - nie mo na pogorszy sytuacji prawnej oskar onego w porównaniu z wyrokiem w I instancji, je li rodek odwo awczy wniesiono na jego korzy . Mo e uchyli wyrok i przekaza do ponownego rozpoznania. - zasada ne bis in idem (nie dwa razy to samo) - jak w sprawie do tej samej osoby i ten samy czyn wydano rozstrzygni cie albo proces ju si toczy, nie mo na go wszcz po raz drugi - immunitety procesowe - jak nie zostanie uchylony immunitet, to nie mo na przeciwko niemu prowadzi post powania 2. zasad bezpo rednio ci - wyra a si w postaci 3 dyrektyw: 1) s d powinien opiera swoje ustalenia na dowodach przeprowadzonych na rozprawie (skodyfikowana w art. 410 w zwi zku z art. 92 KPK) - dotyczy rozprawy s dowej i post powania przygotowawczego; art. 92 ma charakter ogólny 2) s d powinien na rozprawie bezpo rednio styka si z dowodami 3) s d powinien dawa prymat dowodom bezpo rednim nad po rednimi. Powinien lepiej ocenia i dawa wi ksz wiarygodno wiadkowi naocznemu ni wiadkowi, który tylko s ysza od innych osób o danym zdarzeniu. Wyj tki: - zawarte w art. 389 KPK, 391-394 i 396. Odnosz si do sytuacji, gdy s d nie jest zobowi zany do bezpo redniego pokazania dowodów. - art. 389 KPK - mo liwo odczytania protoko u z wyja nie oskar onego; s d umo liwia ustosunkowania si oskar onemu; tylko protokó przes uchania w charakterze oskar onego - mo liwo odczytania protoko u zezna wiadka - odczytanie wszelkich protoko ów wyja nie , jak bezpo rednie przeprowadzenie dowodu nie jest niezb dne za zgod stron - odczytywanie wszelkich dokumentów, protoko ów, ogl dzin, przes uchania, dane z wywiadu rodowiskowego - art. 394 - uzna za ujawnione bez odczytywania na rozprawie, np. dokument o wiadku. Uznaje, e tre tego protoko u jest znana. Strony mog wnie o przeczytanie, ale wtedy wgl d. - odno nie do dowodów rzeczowych - przes uchanie w miejscu pobytu wiadka, zamieszkania, w szpitalu S d odwo awczy nie prowadzi post powania dowodowego.
Post powania szczególne: - uproszczone - wyrok zaoczny pod nieobecno oskar onego - wyrok nakazowy w post powaniu nakazowym - w sprawach, co do których nie orzeka si kary o pozbawienie wolno ci, czyli grzywna albo ograniczenie wolno ci, s d na posiedzeniu bez stron mo e wyda wyrok nakazowy 3) zasada koncentracji materia u dowodowego (zasada skupienia materia u procesowego albo zasada ci g o ci) - jest to zasada nieskodyfikowana. Stanowi dyrektyw , w my l której proces powinien stanowi zwarty ci g czynno ci i skupia rodki dowodowe wokó przedmiotu procesu. Zmierzaj do przyspieszenia post powania, aby orzeka na podstawie ca o ci materia u dowodowego i zaoszcz dzenie czasu. Odwrotno ci tej zasady jest zasada formalnego (etapowego) post powania dowodowego, która nie wyst puje w naszym procesie. Osi ga si za pomoc 2 koncepcji: * prekluzji w przytaczaniu faktów i dowodów - nie wyst puje w naszym procesie, na pocz tku, od razu przedstawi wszelkie dowody * za pomoc dyskrecjonalnej w adzy s dziego - strony mog przedstawi fakty i dowody w toku ca ego post powania. Wyst puje w naszym porz dku prawnym. Przejawem tej zasady w post powaniu przygotowawczym jest art. 297 par 1 pkt 5 - zebranie, zabezpieczenie i utrwalenie dowodów dla s du. Niespe nienie tych zada mo e spowodowa zwrot sprawy do uzupe nienie post powania przygotowawczego przed s dem - art. 338 KPK. Art. 352 KPK opisuje prawo prezesa s du do dzia ania z urz du, wezwania wiadków niewnioskowanych przez strony i dowodów niewnioskowanych. Art. 439 par 1 pkt 2 KPK - zasada niezmienno ci sk adu s dowego. 4) zasada swobodnej oceny dowodów ± dotyczy post powania dowodowego. Skodyfikowana w art. 7 KPK. W rodzaju historycznym wyró nia si 3 koncepcje oceny dowodów: 1) legalna (ustawowa) ± wyst puje w dwóch postaciach: a. pozytywna ± kiedy istnia y dowody wskazane w ustawie, wtedy s d musia pewien fakt uzna za udowodniony b. negatywna ± je eli s d nie odnalaz dowodów okre lonych w ustawie, wtedy nie móg uzna pewnych faktów (np. zeznania dwóch doros ych m czyzn) 2) swobodna niekontrolowana ocena dowodów ± ta koncepcja prowadzi a do dowolno ci orzecze . S d ocenia dowody wed ug swego przekonania i nie musia dowodzi s uszno ci swojej decyzji. Rozstrzygni cie s du by o ostateczne. By a to niepewna ocena dowodów. Tak jest obecnie w systemie angloameryka skim co do s dów przysi g ych. 3) w naszym kodeksie istnieje swobodna kontrolowana ocena dowodów, która polega na tym, e s dzia przy ocenie dowodów nie jest wi zany adnymi regu ami dowodowymi, narzucaj cymi ocen dowodów, ale poniewa istnieje instancja odwo awcza, musi umotywowa swoje rozstrzygni cie. Ta swobodna kontrolowana ocena dowodów wyst puje w dwóch postaciach: a. aprioryczna ± wst pna ocena dowodów pod k tem ich dopuszczenia do procesu. Dla oceny, czy jaki dowód mo e pojawi si w procesie, wa ny jest art. 170 KPK, wskazuj cy na powody oddalenia wniosku dowodowego. b. aposterioryczna ± dotyczy oceny dowodów ju przeprowadzonych, co oznacza, e wiadek zosta odnaleziony, wprowadzony do procesu i przes uchany. To, co jest w protokole podlega ocenia s du lub prokuratora, czy s to wiarygodne zeznania i mo na si na nich oprze przy orzekaniu. Z art. 7 wynika, e s dziowie orzekaj na podstawie w asnego przekonania. S dzia musi posiada wiedz prawnicz . Oceniaj c dowody musi bra pod uwag , czy s one dopuszczalne. Oceniaj c dowód musi bra pod uwag wiedz ogóln i do wiadczenie zawodowe. Zasada ta ukszta towa a si po rewolucji francuskiej, zw. wtedy zasad swobodnego s dziowskiego przekonania. Dotyczy te policji i prokuratora. Jest ci le zwi zana z art. 410 KPK ± podstaw wyroku mo e stanowi ca okszta t okoliczno ci ujawnionych w toku rozprawy g ównej. S d musi wzi pod uwag wszystkie dowody, z jakimi si zetknie. Nie mo e pomin adnego dowodu. Ocena s du musi dotyczy wszystkich dowodów przeprowadzonych na rozprawie.
S dziowie powinni si kierowa : y ocena s dziego jest swobodna, co oznacza, e jest nieskr powana, nikt nie mo e narzuci s dziemu oceny jakiego dowodu y s dzia kieruje si wskazaniami wiedzy i do wiadczenia yciowego y rozumowanie s dziego musi by oparte o regu y logiki y s d mo e jednym dowodom da wiar , a innym nie Zasada ta nie pozwala, by dawa wi ksz wiar dowodom bezpo rednim nad po rednimi. Nie mo na przyj , e to co mówi wiadek doros y to prawda, a to co dziecko ± nie. Nie mo na dawa prymatu opinii bieg ego nad zeznaniami wiadka. Swobodna cena dowodów nie mo e si zamieni w ocen dowoln . Nie mo e by dowolna, bo s dzia musi si opiera na wiedzy i do wiadczeniu yciowym i jest kontrolowany przez instancj odwo awcz . Zasada ta oznacza, e wyroki s dów poza wyrokami kszta tuj cymi prawo i stosunki prawne, nie s wi ce dla s du karnego. Ocena s dziego nie mo e opiera si tylko na wra eniu, jakie uzyskuje w czasie oceny dowodów. Np. bezpo rednie zetkni cie ze wiadkiem pozwala na prawid ow ocen . Zasada swobodnej oceny dowodów nak ada na s dziego obowi zek uzasadnienia decyzji: y ustne motywy wyroku y sporz dzenie uzasadnienia wyroku na wniosek strony b d z urz du 5) zasada kontradyktoryjno ci ± W post powaniu przygotowawczym: w czystej postaci wyra a ide , wed ug której proces powinien by walk czyli sporem przeciwstawnych stron. W klasycznej postaci oznacza, e to strony same zbieraj i przedstawiaj s dowi dowody, a rola s du ogranicza si do oceny dopuszczalno ci procesu, do oceny dowodu i wydania rozstrzygni cia. U nas w klasycznej postaci nie wyst puje (mo e bardziej w procesie cywilnym). Zasada ta wspó wyst puje z zasad ledczo ci. ZASADA LEDCZO CI ± w klasycznej postaci mówi o tym, e dociekanie prawdy oraz badanie dowodowe sprawy nale y wy cznie do organu procesowego. W prawie czystej postaci wyst puje u nas tylko w post powaniu przygotowawczym, poniewa post powanie przygotowawcze oparte jest na tym, e organy procesowe maj obowi zek dochodzenia do prawdy. Maj obowi zek wszechstronnego wyja nienia okoliczno ci sprawy. I na o ony jest na nich obowi zek przeprowadzania z w asnej inicjatywy dowodów. Przejawem kontradyktoryjno ci w post powaniu przygotowawczym jest: y art. 315,316,317,318,321 KPK W ramach kontradyktoryjno ci strony maj prawo wnosi o przeprowadzenie dowodu. Organ procesowy musi ten dowód oceni . Strony mog wzi udzia w czynno ciach niepowtarzalnych. Ponadto strony procesowe mog wzi udzia w czynno ciach innych ni niepowtarzalne, a przede wszystkim w czynno ciach przez siebie zawnioskowanych. Prokurator kieruj c si ledczo ci mo e udomowi temu daniu i przeprowadzi czynno pod nieobecno wnioskuj cych. Strona ma prawo zapozna si z pisemn opini bieg ego. Strony mog wzi udzia w przes uchaniu bieg ego. Przez zako czeniem ledztwa, przed sporz dzeniem aktu oskar enia, na danie oskar ony mo e by zapoznany z materia ami sprawy. W post powaniu przed s dem: widoczna jest jeszcze przed rozpraw , na posiedzeniu. Na podstawie art. 395 par. 5. Przejawami kontradyktoryjno ci przed s dem jest równie art. 385 KPK, 367, 368, 369, 425 i 366 KPK. Uprawnieniami stron jest to, e mo e bra udzia w posiedzeniu s du. Przed s dem oskar yciel oskar a. I w zwi zku z tym uprawnieniem oskar onego jest bronienie si . Strony mog zadawa pytania oskar onemu, wiadkom oraz bieg ym. Obecnie jest postanowione, aby s zadawa pytania na ko cu, ale jako kieruj cy rozpraw , mo e zadawa w ka dym momencie. Strony maj równe prawo do sk adania rodków odwo awczych.
Przed s dem istniej te pewne elementy zasady ledczo ci: w zwi zku z inicjatyw dowodow prezesa s du albo przewodnicz cego sk adu orzekaj cego. Maj prawo wprowadza dowody z urz du. Ta ledczo przejawia si w tym, e przewodnicz cy sk adu orzekaj cego kieruje przebiegiem rozprawy. ZASADA JAWNO CI ± dotyczy tylko post powania s dowego (w drugiej formie ± przygotowawczego). Jawno rozprawy wynika te z konstytucji ± art. 63. Wyst puje w 2 postaciach: 1) jako jawno wobec osób postronnych (nazywana jawno ci zewn trznej lub publiczno ci) ± skodyfikowana w art. 355 KPK ± rozprawa odbywa si jawnie. Oznacza to, e sama ustawa wskazuje, kto mo e by obecny na sali rozpraw poza stronami (356 KPK: osoby pe noletnie, nieuzbrojone, nieznajduj ce si w stanie licuj cym z powag s du). O obecno ci mediów rozstrzyga art. 357 KPK ± jako publiczno mog bra udzia w ka dej, ale na narywanie, notatki, rysunki musz mie zezwolenie ca ego sk adu orzekaj cego. Ustawa sama przewiduje wy czenie jawno ci (przy drzwiach zamkni tych bez udzia u publiczno ci). Mowa jest w art. 359, 360, 381 KPK. Obligatoryjne wy czenie jawno ci: a. sprawy o pomówienie i zniewa enie (je li pokrzywdzony za da jawno ci, to na jego wniosek mo e by jawna) b. je eli s d rozpoznaje wniosek prokuratora o umorzenie post powania ze wzgl du na niepoczytalno oskar onego c. sprawy, które mog yby wywo a niepokój publiczny d. rozprawa dotyczy tajemnicy pa stwowej e. przy przest pstwach wnioskowych w ka dej sprawie mo na za da tajno ci f. gdy przes uchuje si wiadka in cognito Fakultatywne wy czenie jawno ci: a. jednym ze wpó oskar onych jest nieletni b. na czas przes uchania wiadka, który nie uko czy 15 lat To wyst puje z urz du lub na wniosek strony. Wniosek o wy czenie jawno ci rozpatrywany jest przy drzwiach zamkni tych. Pomimo wy czenia jawno ci, w rozprawie mo e wzi udzia namiastka publiczno ci ± oskar ony i pokrzywdzony mog wskaza po 2 osoby godne zaufania. S d w to nie ingeruje. Je li stron post powania jest wi cej, to mog wskaza po 1 osobie. Nawet, gdy jawno jest wy czona, to wyrok og aszany jest publicznie. Chyba e dotyczy tajemnicy pa stwowej, to na czas ustnego uzasadnienia mo na znowu wy czy jawno .
2) jako udzia stron i ich przedstawicieli w rozpoznawaniu sprawy (nazywana jawno ci wewn trznej, czyli wobec stron) ± przejawia si w tym, e proces zawsze odbywa si z udzia em stron procesowych. Dzia a szerzej w odniesieniu do oskar onego. Oskar ony ma prawo bra udzia we wszystkich czynno ciach procesowych. W niektórych wypadkach mo e by wydalony z sali rozpraw, np. z uwagi na niestosowne zachowanie si (art. 385 i 390): a. jego obecno dzia a kr puj co na zeznania wiadka ± po powrocie s d musi go poinformowa o zeznaniach i musi umo liwi wypowiedzenie si oskar onemu co do tych zezna b. z uwagi na niestosowne zachowanie si wiadka pomimo upominania przez s d (tak jak wy ej ± poinformowanie) c. wszelkie przypadki wydalenia przewidziane s w prawie o ustroju s du powszechnych: i. ka da osoba, która pomimo uprzedzenia zachowuje si w sposób zak ócaj cy przebieg rozprawy (kto z publiczno ci, nie ma ju mo liwo ci powrotu na sal , tylko na og oszenie wyroku mo e wróci )
Jawno wewn trzna w post powaniu przygotowawczym ± ograniczona inkwizycyjnym ( ledczym) charakterem post powania przygotowawczego. Pokrywaj si uprawnieniami w ramach kontradyktoryjno ci: czynno ci niepowtarzalne, inne ni niepowtarzalne, udzia w przes uchaniu bieg ych, zapoznanie si z opini bieg ego. Odpisy mo na sporz dza tylko za zgod prezesa s du. ZASADA USTNO CI ± dotyczy wykonywania czynno ci w post powaniu przygotowawczym lub s dowym. Art. 365 KPK ± wyra a dyrektyw , aby czynno ci procesowe mia y form ustn , czyli form wypowiedzi. Podniesiona jest do rangi ustawowej, z tego powodu, e ustno zapewnia kontakt organu ze stron . Przeplata si z zasad pisemno ci. Obie zasady wyst puj równolegle. Dla niektórych czynno ci wymagane jest przeprowadzenie ustne, ale utrwalenie na pi mie. Ustno odnosi si g ównie do rozprawy. Przy wyja nieniach i zeznaniach wchodzi w gr zasada pisemno ci, bo musi to by utrwalone w formie protoko u. Zasada ustno ci nie wyklucza wykonania czynno ci w formie pisemnej. Wniosek dowodowy mo na z o y ustnie i pisemnie. Niektóre czynno ci musz przybra wy cznie form pisemn : y apelacja y akt oskar enia
Pobierz
Ściągnij dokument
Zgłoś zastrzeżenia
Zgłoś dokument administratorowi
Prześlij e-mailem
Wyślij dokument pocztą e-mail
Powiązane dokumenty:
zasady prawa
,
kk
,
dowód
Komentarze:
Kliknij "Lubie to!" aby otrzymywać informacje o promocjach, rabatach, aktualnościach.
Grupa Arslege:
Copyright 2009-2012
ArsLege
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Pomoc
Reklama
Regulamin
Kontakt
Partnerzy
Zapytania ofertowe
b
Zalogować via Facebook?
Jesteś aktualnie zalogowany na Facebooku. Chciałbyś logować się automatycznie?
or
Rezygnuj
Pamiętaj mój wybór
