Konstytucja II Rzeszy Niemieckiej
Nadana przez Sejm 16 kwietnia 1871, „cesarstwo pruskie narodu niemieckiego”, oparta na konstytucji Związku PółnocnoNiemiemieckiego z 1867 r. Charakter federalny: 22 państwa członkowskie, 3 wolne miasta; zasada supremacji prawa związkowego nas krajowym. · cła · wojsko, marynarka wojenna · podatki ustanawiane na cele wspólne · ustawodawstwo w zakresie prawa sądowego · poczta, transport lądowy i wodny · organ sądowy federacji: Sąd Rzeszy: sąd rewizyjny od orzeczeń sądów krajowych; wykładnia prawa związkowego i krajowego. · Głowa państwa: król pruski (!), jako dziedziczny cesarz niemiecki. Uprawnienia: · Mianowanie kanclerza i urzędników federacji · Zwierzchnictwo nad siłami zbrojnymi · Zwoływanie Sejmu Rzeszy i Rady Związku · Zawieranie traktatów międzynarodowych · Projekty ustaw wnoszone w jego imieniu, brak prawa sankcji ustaw · Był prawnie nieodpowiedzialny (zasada kontrasygnaty!)! · Władza wykonawcza: kanclerz, w imieniu cesarza. Nie był odpowiedzialny przed Sejmem, wykonywał swoje funkcje samodzielnie, dopiero od lat siedemdziesiątych zaczęły się tworzyć organy o charakterze ministerialnym, kierowali nimi sekretarze stanu, odpowiedzialni przed kanclerzem, nie tworzyli gabinetu. Kanclerzem był najczęściej premier pruski. · Władza ustawodawcza: Sejm Rzeszy (Reichstag) i Rada Związkowa (Bundesrat). Obie miały inicjatywę ustawodawczą, zgoda obu była niezbędna do przedłożenia ustawy cesarzowi do ogłoszenia. Sejm Rzeszy: 397 posłów, 3 lata, wybory powszechne, równe, bezpośrednie, tajne, prawa wyborcze mieli mężczyźni >25. Oprócz ustawodawstwa zajmował się ratyfikacją umów międzynarodowych i stanowieniem budżetu. Rada Związkowa: przedstawiciele krajów członkowskich, 58 członków (pełnomocników). Formalnie była odrębnym organem Rzeszy, a nie izbą parlamentu, posiadała jednak ważne uprawnienia ustawodawcze. Poza tym rozstrzygała spory pomiędzy państwami członkowskimi, współdecydowała z cesarzem o rozwiązaniu Sejmu, miała prawo wydawania rozporządzeń wykonawczych do ustaw, przewodniczył jej kanclerz.