Komitet Praw Człowieka - petycja i postępowanie
Petycja indywidualna do Komitetu Praw Człowieka Petycja indywidualna jest trzecim elementem systemu Kontroli przewidzianego przez PPOiP. Instytucje te –reguluje nie sam pakt ale osobny Protokół Operacyjny do niego. Petycje indywidualne są instytucją fakultatywną utworzoną dla lepszego zapewnienia realizacji celów PPOiP i wypełnienia jego postanowień. Komitet Praw Człowieka może przyjmować i rozpatrywać petycje pochodzące od jedn. podległych jurysdykcji państwa które ratyfikowało protokół i twierdzą że stały się ofiarami naruszenia przez państwo praw zawartych w PPOiP. Można wyróżnić następujące przesłanki petycji: zasada subsydiarności- oznacza że można wystąpić dopiero po wykorzystaniu wszystkich dostępnych wewnętrznych środków zaradczych. Zakaz kumulacji- ta sama sprawa nie może być już rozpatrzona przez inny międzynarodowy organ do spraw rozstrzygania sporów. Interes osobisty- jedn występująca z petycją powinna stwierdzić że naruszenie praw zawartych w PPOiP dotyczy jej osobiście. Interes prawny-jedn. występująca z petycją powinna mieć w tym interes prawny tzn: naruszone muszą zostać jej prawa gwarantowane w PPOiP. Interes aktualny-naruszenie praw jedn. występującej z petycją musi być realne a nie hipotyczne. petycja musi dotyczyć państwa –strony protokołu Operacyjnego. Przesłanką formalną jest wymóg formy pisemnej
Procedura postępowania przed Komitetem Praw Człowieka: Skarga może być wnoszona do KPCZ za pośrednictwem Wysokiego Komisarza ONZ, do Spraw Praw Człowieka na piśmie w dowolnym języku, jednak ze względu na utrudnienia wynikające z liczby pracowników przy sekretariacie KPCZ lepiej jest wnieść skargę w jednym z języków opcjonalnych, nie ma ustalonej formy skargi, choć KPCZ udostępnia wzór skargi. Etapy badania przez Komitet: 1.skarga musi być zarejestrowana, 2.skarga jest analizowana przez Komitet pod kątem jej dopuszczalności, bierze się pod uwagę: przesłanki Ratione personaeze względów personalnych, polega to na stwierdzeniu legitymacji biernej i czynnej, komitet bada czy skarga została złożona przez właściwy podmiot przeciwko właściwemu podmiotowi. Legitymację czynną posiada tylko ta jednostka której prawa zostały naruszone. Dodatkowe kontrowersje budzą artykuły, które dają możliwość złożenia skargi przez tzw. ofiary potencjalne oraz tzw. ofiary pośredni. Natomiast legitymację bierną posiada państwo, które naruszyło prawa zawarte w pakcie. Przesłanki Ratione Temporis: ze względu na czas skarga jest ważna kiedy dotyczy faktu zaszłego po wejściu w życie paktu wobec państwa, którego ona dotyczy. Jednak są odstępstwa: uznaje się skargę kiedy naruszenie paktu trwa nadal po dniu wejścia w życie lub jego skutki które same w sobie stanowią naruszenie paktu mają charakter trwały, skarga może dotyczyć naruszeń, które miały miejsce po dniu wejścia w życie protokół wobec którego skarga została wniesiona. Protokół nie ustanawia żadnych innych terminów do wniesienia skargi. Przesłanki Ratione Materiae –Protokół mówi że skargę mogą wnosić osoby które wiedzą, że którekolwiek z ich zawartych w pakcie zostało naruszone, zaś art3 protokołu nakazuje uznać za niedopuszczalne skargi niezgodne z postanowieniami paktu. Skarga musi dotyczyć naruszenia praw gwarantowanych paktem, zarzut niedopuszczalności skargi ze wzgl. na ratione
materiae może być podnoszony gdy skarga dotyczy praw nie gwarantowanych paktem, skarga dotyczy szczegółowych praw niesłusznie wywodzonych i zawartych w pakcie postanowień o znaczeniu ogólnym, skarga dotyczy norm prawa gwarantowanych paktem, które państwo wyłączyło wobec siebie zgodnie z postanowieniami art4 paktu, w toku badania skargi ustalono, że naruszenie prawa nie miało faktycznie miejsca. Zgodnie z art. 2 ust.1 paktu państwo strona paktu zobowiązało się do przestrzegania i zapewnienia praw wszystkim osobom znajdującym się na terytorium państwa-strony i podlegają jego jurysdykcji. Oprócz tych przesłanek komitet bada czy wobec danej skargi wyczerpane zostały wszystkie środki krajowe, czy wobec danej skargi nie toczy się inna procedura międzynarodowa. Warunki wniesienia skargi: wynikają z art. 1,2,3,5 protokołu fakultatywnego oraz odpowiednich przepisów- zasad postępowania KPCZ: skarga musi dotyczyć jednego lub więcej praw gw. Paktu, w zasadzie skarga musi być wniesiona przez samą ofiarę, Komitet może jednak przyjąć skargę wniesiona przez inne osoby, jeśli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że ofiara nie jest w stanie tego uczynić lub wskazać swego przedstawiciela, państwo przeciwko któremu skarga jest skierowana musi być stroną protokołu fakultatywnego 1966, skarga musi dotyczyć osoby lub osób, które podlegają jurysdykcji państwa przeciwko któremu skierowana jest skarga, podnoszone naruszenie praw człowieka musi dotyczyć wydarzenia mającego miejsce w dniu lub po dniu wejścia w życie danego protokołu w stosunku do danego państwa, skargę można też wnieść gdy samo wydarzenie inicjujące miało miejsce przed dniem wejścia w życie lecz skutki tych wydarzeń same w sobie stanowią naruszenie paktu, komitet bada czy zostały wykorzystane wszystkie dostępne krajowe środki ochrony prawnej, skarga nie może być rozpatrzona przez komitet jeśli dotyczy sprawy, która jest rozpatrywana w ramach innej procedury międzynarodowej. Skarga powinna zawierać dane osobowe, charakter działania osoby składającej skargę lub dlaczego dana osoba działa w imieniu ofiary, kogo skarga dotyczy (państwo), udokumentowanie sprawy, jakie środki krajowe zostały wyczerpane.