wszystko
Akty prawne
Audioustawy
Kazusy
Materiały Edukacyjne
Newsy
Testy
Gotowe testy
Generuj własny test
Moje testy
Kup testy
.
X
Kompetencje Prezydenta
Kategoria:
Prawo Konstytucyjne
»
notatki
Dodał:
Kasia Romańska
Dodany:
sty 12, 2011
, ostatnia zmiana:
sty 12, 2011
Polecam
relacje z pozostałymi władzami funkcja arbitra → kompetencje związane z zorganizowaniem i personalnym składem władz oraz możliwości hamowania ...
Kompetencje Prezydenta
relacje z pozostałymi władzami funkcja arbitra → kompetencje związane z zorganizowaniem i personalnym składem władz oraz możliwości hamowania działalności tych władz; stosunki z parlamentem → parlament nie ma wpływu na wybór prezydenta, a wobec urzędującego ma tylko możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności konstytucyjnej. Uprawnienia prezydenta wobec parlamentu: organizacyjne – zarządzanie wyborów, zwoływanie pierwszych posiedzeń izb, ale podporządkowane terminom wyznaczonym przez konstytucję; inicjatywne – inicjatywa ustawodawcza, zarządzenie referendum za zgodą Senatu; hamujące – veto ustawodawcze, wniosek do TK w ramach kontroli prewencyjnej lub następczej, rozwiązanie sejmu w enumeratywnie wyliczonych przypadkach; komunikujące – orędzie (wystąpienie prezydenta na forum sejmu, senatu, ZN, komunikujące stanowisko w jakiejś sprawie), którego powaga podkreślona jest koniecznością niezwłocznego włączenia go przez Marszałka Sejmu do porządku obrad i nie przeprowadzaniem debaty nad nim;
stosunki z rządem → wyraźny rozdział kompetencji prezydenta i rządu, a prezydent nie dysponuje możliwościami wpływania na politykę rządu, a w praktyce kształt stosunków zależy od układu politycznego i dobrych obyczajów do których należy informowanie prezydenta o istotnych sprawach funkcjonowania rządu (prezydent może mieć swojego przedstawiciela w posiedzeniach RM);
szerokie uprawnienia w procesie powoływania RM, które osłabiane są w razie istnienia stabilnej większości w sejmie; dokonywanie zmian (na wniosek premiera) w składzie urzędującego rządu; brak środków egzekwowania odpowiedzialności rządu przez prezydenta, a jedynie może złożyć wniosek do Sejmu o pociągnięcie premiera/ministra do odp. konst., tylko w razie złamania przez nich prawa; ograniczone możliwości oddziaływania na prace rządu, min. poprzez Radę Gabinetową – RM pod przewodnictwem prezydenta zwoływana przez niego w sprawach szczególnej wagi, ale jest to jedynie pole dyskusji, gdyż RG nie przysługują kompetencje RM oraz poprzez podejmowanie rozstrzygnięć w sprawach zagranicznych i obronności (ale w znacznym stopniu okrojone); stosunki z władzą sądowniczą → ze względu na zasadę niezależności i niezawisłości prezydent nie ma prawa wpływać na orzecznictwo, a jedynym wyjątkiem jest prawo łaski (nie dot. skazanych przez TS), ale ma szerokie uprawnienia organizacyjne w stosunku do tej władzy: powołuje sędziów (z wyjątkiem TK i TS) na wniosek KRS (w której ma 1 przedstawiciela); powołuje Prezesa i Wiceprezesa TK, Pierwszego Prezesa SN, Prezesa NSAspośród kandydatów przedstawionych przez zgromadzenia ogólne tych sądów; określa tzw. przeliczniki wynagrodzeniowe dla poszczególnych grup sędziów; sprawy stosunków zagranicznych
sprawy ogólnego kierownictwa w sprawach zagranicznych należą do RM, więc uprawnienia prezydenta w tym zakresie są wyjątkami od zasady i zawsze muszą mieć wyraźną podstawę konstytucyjną; szczególnie ważne jest postanowienie art. 133 ust. 3 – prezydent w zakresie polityki zagranicznej współdziała z premierem i właściwym ministrem, co nakłada obowiązek dążenia do kompromisów i nie podejmowania działań nie uzgodnionych z premierem i MSZ, ale jednocześnie Konstytucja określa prezydenta jako najwyższego przedstawiciela RP oraz reprezentanta w stosunkach zewnętrznych, powierzając mu zadanie stania na straży suwerenności i integralności terytorialnej państwa; kompetencje prezydenta można podzielić na 4 grupy:
reprezentowanie państwa w stosunkach zagranicznych – składa państwowe wizyty i w kraju przyjmuje delegacje najwyższego szczebla, z czym wiąże się prowadzenie rozmów i negocjacji, podpisywanie deklaracji, komunikatów, apeli → praktyka bogata, pełna konfliktów i Kwaśniewskiego i Wałęsy z rządem na tym tle, podejmowanie decyzji personalnych – mianuje i odwołuje przedstawicieli RP w innych państwach i org. m. (konieczna kontrasygnata, a w praktyce ważna rola też sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych), przyjmuje listy uwierzytelniające i akredytujące przedstawicieli dyplomatycznych; ratyfikacja i wypowiadanie umów międzynarodowych;
postanawianie o stanie wojny – kompetencja zastępcza do Sejmu, gdy ten nie może się zebrać na posiedzenie, a spełnione są przesłanki dopuszczające wprowadzenie stanu wojennego (zbrojna napaść na RP lub obowiązek wspólnej obrony wynikający z u.m.) + konieczna kontrasygnata;
ratyfikacja to ostateczne potwierdzenie w imieniu państwa u.m. już zawartej przez RM, stanowiąca konieczny warunek nabrania przez nie mocy prawnej, tradycyjnie należąca do kompetencji głowy państwa. umowy dot. spraw z art. 89 i 90 K. oraz wg uum także inne u.m., które przewidują wymóg ratyfikacji, a szczególne okoliczności to uzasadniają; ratyfikacja pozwala na opublikowanie u.m. w Dz.U., staje się częścią krajowego porządku prawnego i można ją bezpośrednio stosować; dokonanie ratyfikacji jest prawem, a nie obowiązkiem prezydenta i choć wymaga kontrasygnaty i czasem ustawy parlamentu, to prezydent może odmówić ratyfikacji lub odłożyć ją na wskazany przez siebie termin, może również zwrócić się do TK o kontrolę prewencyjną; uum – ustawa o umowach międzynarodowych;
sprawy obronności i bezpieczeństwa państwa
choć sprawy ogólnego kierownictwa i odpowiedzialności za bezpieczeństwo wew. i zew. należą do RM, to Konstytucja przyznaje prezydentowi pozycję najwyższego zwierzchnika Sił Zbrojnych, ale z zastrzeżeniem, że w czasie pokoju zwierzchnictwo to sprawuje MON, więc funkcja ta ma wymiar symboliczny, choć daje mu prawo do informacji i konsultacji. W tym celu prezydent powołuje Radę Bezpieczeństwa Narodowego (RBN), jako organ doradczy w zakresie bezpieczeństwa wew. i zew.;
mianuje szefa Sztabu Generalnego oraz dowódców rodzajów sił zbrojnych (+ kontrasygnata); nadaje pierwszy stopień oficerski i stopnie generalskie, na wniosek MON; w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa państwa: może w zastępstwie Sejmu wprowadzić stan wojny; mianuje i odwołuje na wniosek premiera Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych; na wniosek premiera może zarządzić całkowitą lub częściową mobilizację oraz użycie sił zbrojnych do obrony państwa; uprawnienia dot. stanów nadzwyczajnych: wojennego i wyjątkowego – wprowadza prezydent na wniosek RM i następnie przedkłada Sejmowi; stanowienie prawa
bardzo skromne kompetencje w zakresie prawa powszechnie obowiązującego → jedynie art. 234 → gdy w okresie stanu wojennego Sejm nie może zebrać się na posiedzenie prezydent na wniosek RM (+kontrasygnata) wydaje rozporządzenia z mocą ustawy w zakresie: ograniczenia wolności praw;
zasad wyrównania strat majątkowych wynikających z w/w ograniczenia; powinny odpowiadać stopniowi zagrożenia i zmierzać do jak najszybszego przywrócenia normalnego funkcjonowania państwa; powinny być przedstawione do zatwierdzenia na najbliższym posiedzeniu Sejmu;
akty podustawowe:
rozporządzenia i zarządzenia na zasadach ogólnych (art. 92 i 93); postanowienia – dla realizacji konstytucyjnych kompetencji, np. zarządzanie wyborów parlamentarnych; możliwości wpływania na prawodawstwo: prawo inicjatywy ustawodawczej; prawo weta ustawodawczego; wniosek do TK o kontrolę następczą i prewencyjną;
kompetencja do ratyfikacji u.m.; tradycyjne kompetencje głowy państwa kompetencje specyficzne, których nie da się powierzyć innemu organowi, nie niosące ze sobą treści politycznych, ale będące przejawem władzy państwowej; stanowią prerogatywy prezydenta: prawo łaski; nadanie obywatelstwa polskiego i wyrażenie zgody na zrzeczenie się go; nadawanie orderów i odznaczeń; też działania pozaprawne związane z funkcją głowy państwa jako reprezentanta – wizyty, odwizyty, kontaktu z różnymi środowiskami;
Pobierz
Ściągnij dokument
Zgłoś zastrzeżenia
Zgłoś dokument administratorowi
Prześlij e-mailem
Wyślij dokument pocztą e-mail
Komentarze:
Kliknij "Lubie to!" aby otrzymywać informacje o promocjach, rabatach, aktualnościach.
Grupa Arslege:
Copyright 2009-2012
ArsLege
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Pomoc
Reklama
Regulamin
Kontakt
Partnerzy
Zapytania ofertowe
b
Zalogować via Facebook?
Jesteś aktualnie zalogowany na Facebooku. Chciałbyś logować się automatycznie?
or
Rezygnuj
Pamiętaj mój wybór
