wszystko
Akty prawne
Audioustawy
Kazusy
Materiały Edukacyjne
Newsy
Testy
Gotowe testy
Generuj własny test
Moje testy
Kup testy
.
X
Prawo krajowe - system źródeł powszechnie obowiązującego prawa
Kategoria:
Prawo Konstytucyjne
»
skrypty i opracowania
Dodał:
Małgorzata Miszczak
Dodany:
sty 13, 2011
, ostatnia zmiana:
sty 13, 2011
Polecam
Podstawowymi konsekwencjami hierarchizacji aktów normatywnych jest: wymóg zgodności aktów niższego szczebla z aktami wyższego szczebla pod rygorem ...
Prawo krajowe - system źródeł powszechnie obowiązującego prawa
Podstawowymi konsekwencjami hierarchizacji aktów normatywnych jest: wymóg zgodności aktów niższego szczebla z aktami wyższego szczebla pod rygorem wadliwości aktu niższego rzędu → możliwość uchylenia lub pominięcia przy orzekaniu, a wyjątkowo nieważność ex tunc aktu niższego szczebla; wymóg by uchylenie, zmiana, zawieszenie akty danego szczebla było dokonywane jedynie aktem tego samego szczebla lub wyższego; zakaz normowania pewnych kwestii przez akty poniżej określonego szczebla (tzw. wyłączność ustawy); zakaz wydawania aktów niższego szczebla bez uprzedniego upoważnienia w akcie wyższego szczebla – akty wykonawcze (rozporządzenie) w odróżnieniu od aktów samoistnych (wynikające z ogólnych kompetencji danego organu do stanowienia prawa, np. ustawy)
Cztery podstawowe szczeble: Szczebel konstytucyjny (konstytucja) Szczebel umów międzynarodowych, ratyfikowanych w trybie art. 89 ust. 1 Szczebel ustawowy (ustawy i rozporządzenia Prezydenta z mocą ustawy) Szczebel rozporządzeń ! akty prawa miejscowego, powszechnie obowiązujące na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
Ogłoszenie – Warunkiem wejścia w życie aktów prawa powszechnie obowiązującego jest ich ogłoszenie (art. 88) i dotyczy też prawa wewnętrznego, co wynika z klauzuli państwa prawnego. * wg ustawy obowiązek niezwłocznego ogłoszenia aktów, a wejście w życie z reguły 14 dni po ogłoszeniu, a wyjątki jeśli wymaga tego ważny interes państwa, a nie stoją temu na przeszkodzie zasady demokratycznego pastwa prawnego (podobnie nadanie mocy wstecznej) – Ogłoszenie – zamieszczenie aktu w specjalnym dzienniku urzędowym, zgodnie z zasadami i trybem określonym w ustawie (ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych oraz ustawa o umowach międzynarodowych) * Trzy centralne ponadresortowe dzienniki wg ustawy: Dz.U. RP, Dz.Urz. RP „Monitor Polski”, Dz.Urz. RP „Monitor Polski B”, wydawane przez premiera, oraz dzienniki resortowe (wydawane przez ministrów) oraz dzienniki wojewódzkie (wydawane przez wojewodów i obejmujące całość aktów prawa miejscowego na danym terenie) – Dz.U.: Konstytucja, ustawy, rozporządzenia z mocą ustawy, rozporządzenia, umowy międzynarodowe ratyfikowane, oraz inne akty (orzeczenia TK oraz uchwały RM uchylające rozporządzenia ministra, a także ze względu na szczególnie ważną treść, np. dot. stanów wojny, wyborów itp), akty jednolite, obwieszczenia o sprostowaniu. Konstytucja – wszystkie ogólne cechy ustawy i pewne cechy charakterystyczne dot. szczególnej treści, formy i mocy prawnej. – ustawy konstytucyjne – brak ich w aktualnym systemie źródeł prawa, jedyna ustawa konstytucyjna to zmiana konstytucji, ale nie ustawa uzupełniająca i istniejąca obok tekstu konstytucji. Ustawa – brak definicji w konstytucji (nawiązanie do zastanej definicji): I. akt parlamentu → wyłączne upoważnienie parlamentu do stanowienia ustaw jest wymogiem demokratycznego państwa
prawa i związane jest z zasadą podziału władz → oznacza też wykluczenie referendum jako formy stanowienia ustaw. → obie izby parlamenty, choć ich rola może być różna II. o charakterze normatywnym – tzn. wszystkie postanowienia ustawy muszą być sformułowane w sposób pozwalający im stać się budulcem norm prawnych o charakterze generalnym (dot. podmiotów) i abstrakcyjnym (dot. wzorów zachowań), a nie indywidualno-konkretnym. III. zajmuje najwyższe miejsce w systemie źródeł prawa krajowego (podporządkowana konstytucji). Szczególna moc prawna (prymat) ustawy polega na: → Ma samoistnie moc obowiązująca, tzn. do jej zaistnienia nie potrzebne jest żadne dodatkowe upoważnienie (a przepisy konstytucyjne dotyczące wydawania ustaw z konkretnych dziedzin, to zobowiązanie parlamentu do uregulowania tych spraw); → Może być zmieniona/uchylona/zawieszona tylko przez inną ustawę; → Każda inna norma prawa krajowego może być zmieniona/uchylona/zawieszona przez ustawę; → Wydanie innych aktów normatywnych (poza powszechnie obowiązującymi) może się odbyć tylko na podstawie ustawy i w celu jej wykonania. IV. o nieograniczonym zakresie przedmiotowym: → tzn. każda materia może być uregulowana w ustawie, byleby była zgodna z konstytucją i umowami międzynarodowymi ratyfikowanymi, a jedyne wyjątki dot. regulaminu Sejmu i Senatu oraz Zgromadzenia Narodowego (uchwała danego ciała); → tzw. zasada wyłączności ustawy – pewne materie mogą być regulowane tylko przez ustawy lub na podstawie upoważnienia z ustawy → sytuacja prawna jednostki (i podmiotów podobnych) → kiedyś materialne kryteria wyłączności – tzn. jeśli coś nie zarezerwowane dla ustawy, to mogą być też inne akty; dziś formalne kryteria wyłączności – jeżeli coś jest powszechnie obowiązujące, to automatycznie musi to być ustawa → zasada zupełności koniecznego zakresu ustawy (na podstawie art. 87 ust. 1 i art. 92 w powiązaniu z art. 2). zaliczenie danej materii do wyłączności ustawy nie oznacza zakazu regulacji podustawowej. → szczegółowość (głębokość) regulacji zależy od materii jakiej dotyczy i powiązania ze statusem jednostki → zupełna (absolutna) wyłączność ustawy – regulacje represyjne i prawo podatkowe. Regulacja dot. ograniczania wolności i praw – kształtuje się linia orzecznicza w kierunku absolutnej wyłączności. V. dochodzący do skutku w szczególnej procedurze, w głównej mierze uregulowanej w konstytucji;
Rozporządzenia Prezydenta zgodnie z art. 234 – na wniosek RM, kontrasygnata premiera; – tylko podczas stanu wojennego (a nie nadzwyczajnego), jeśli sejm nie może zebrać się na posiedzenie. – zakaz zmieniania w tym trybie: konstytucji, ordynacji wyborczych, ustaw o stanach nadzwyczajnych czy wyborze Prezydenta (także dla parlamentu). – wydawanie tych rozporządzeń zgodnie z zasadami legalności, proporcjonalności i celowości. – wymóg przedstawienia tych rozporządzeń na najbliższym posiedzeniu sejmu
Rozporządzenia normatywne – [4 cechy] to akty prawne oparte o podstawę ustawową, o treści utrzymanej w ramach upoważnienia i zdeterminowanej przez cel ustawy jaką mają wykonać, niesprzeczne z unormowaniami o randze ustawy.
– tylko konstytucyjne organy mogą wydawać rozporządzenia (wyliczenie enumeratywne) * Prezydent RP (art. 142 ust. 1), * Rada Ministrów (art. 146 ust. 4 pkt. 2), * Prezesa RM (art. 148 ust. 3), * poszczególni ministrowie i kierownicy komitetów (art. 149 ust. 2 i 3), * KRRiTV (art. 231 ust. 2). – Upoważnienie ustawowe może być fakultatywne (pozwalać na wydanie rozporządzenia), albo obligatoryjne (nakazywać) i musi być trójszczegółowe, tzn.: * SZCZEGÓŁOWOŚĆ PODMIOTOWA – wskazanie organu o konstytucyjnych kompetencjach do wydawania rozporządzeń. Zakazana jest subdelegacja – art. 92. ust. 2. * SZCZEGÓŁOWOŚĆ PRZEDMIOTOWA – wskazanie zakresu spraw. Zakazana jest wszelka interpretacja rozszerzająca, inaczej naruszenie konstytucji. * SZCZEGÓŁOWOŚĆ TREŚCIOWA – wskazanie wytycznych dotyczących treści (art. 92 ust. 1), ale powstają wątpliwości co do definicji „wytyczne” – wyroki TK: → muszą dotyczyć materialnego kształtu regulacji wykonawczej, a nie tylko np. elementów procedury jego wydania; → mogą mieć charakter negatywny (wykluczenie pewnych rozwiązań) lub pozytywny (wskazanie kryteriów czy funkcji), ważne by czyniły czytelnym zamiar ustawodawcy; → stopień szczegółowości zależy od regulowanej materii i jej związku z zasadą zupełności ustawy; → muszą dotyczyć odrębnie każdej ze szczegółowych materii, których regulacja ma dotyczyć; → powinny (ale nie muszą) być zawarte w przepisie upoważniającym, ale musi być możliwe precyzyjne odczytanie wytycznych, ale nie poprzez ich interpretację. – musi zostać opublikowane w Dzienniku Ustaw – podlegają kontroli TK (uchylić) i sądom powszechnym i administracyjnym (odmówić zastosowania, skoro sędziowie podlegają konstytucji i ustawom, to nie podlegają już rozporządzeniom – prawo do badania konstytucyjności i legalności rozporządzeń).
Akty prawa miejscowego – to akty prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły (organy samorządu terytorialnego i terenowe organy administracji rządowej) – art. 94 ust. 1. Zasady i tryb wydawania tych aktów określa ustawa. Akty te wydawane są na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, ale wymogi stawiane im są łagodniejsze niż rozporządzeniom. – 2 typy aktów prawa miejscowego: * przepisy wykonawcze do odrębnych ustaw – wtedy konieczne jest upoważnienie zawarte w ustawie; podobne z rozporządzeniami. * przepisy porządkowe – wydawane na podstawie ogólnej kompetencji wyrażonej w ustawach o poszczególnych szczeblach samorządu i administracji rządowej. → wydawane dla ochrony zdrowia, życia, porządku, spokoju i bezpieczeństwa, ale tylko w kwestiach nie uregulowanych w ustawach. → wydawane przez samorządowe organy stanowiące oraz wojewodów.
– akty prawa miejscowego podlegają kontroli sądownictwa administracyjnego (art. 184), ale nie TK.
Akty prawa wewnętrznego – nie składają się na wzajemnie powiązany system; – odnoszą się tylko do jednostek podległych organowi, który ustanowił te akty; – kompetencja do stanowienia aktów prawa wewnętrznego ma charakter otwarty tak podmiotowe jak i przedmiotowo. – akty te są powiązane z systemem aktów prawa powszechnie obowiązującego: * wymóg zgodności z prawem powszechnie obowiązującym; * dopuszczenie stanowienia aktów tylko na podstawie ustawy (z wyjątkiem uchwał RM – art. 93 ust. 2 K.), tzn. że są to również akty wykonawcze, ale zasady ich formułowania nie zostały sprecyzowane w konstytucji i nie mają tak szczegółowych wymogów jak rozporządzenia normatywne.
Pobierz
Ściągnij dokument
Zgłoś zastrzeżenia
Zgłoś dokument administratorowi
Prześlij e-mailem
Wyślij dokument pocztą e-mail
Komentarze:
Kliknij "Lubie to!" aby otrzymywać informacje o promocjach, rabatach, aktualnościach.
Grupa Arslege:
Copyright 2009-2012
ArsLege
Wszelkie prawa zastrzeżone.
Pomoc
Reklama
Regulamin
Kontakt
Partnerzy
Zapytania ofertowe
b
Zalogować via Facebook?
Jesteś aktualnie zalogowany na Facebooku. Chciałbyś logować się automatycznie?
or
Rezygnuj
Pamiętaj mój wybór
