RODZAJE I WYMOGII FORMALNE OPINII BIEGŁYCH
Opinia składana przez biegłego powinna zawierać (art. 200 & 2): 1.imię, nazwisko, stopień naukowy, specjalność i stanowisko zawodowe biegłego (biegłych); 2.imiona i nazwiska oraz pozostałe dane osób, które uczestniczyły w przeprowadzeniu ekspertyzy, ze wskazaniem czynności dokonanych przez każdą z nich; 3.w wypadku opinii instytucji – także jej nazwę i siedzibę; 4.czas przeprowadzonych badań oraz datę wydania opinii; 5.sprawozdanie z przeprowadzonych czynności i spostrzeżeń oraz oparte na nich wnioski; 6.podpisy wszystkich biegłych, którzy uczestniczyli w wydaniu opinii. Osoby biorące udział w wydaniu opinii mogą być następnie przesłuchane jako biegli, osoby zaś, które jedynie uczestniczyły w badaniach – w charakterze świadków ( art. 20 & 3 ). Od opinii biegłych wymaga się nie tylko konkluzji, ale szczegółowej prezentacji działań, jakie podjęli i metod, jakie stosowali. Moc przekonująca opinii zależy bowiem od przedstawionej argumentacji. Biegli nie powinni natomiast wypowiadać się w kwestii winy oskarżonego lub oceny prawnej jego czynu, nie powinni też zajmować się interpretacją, wyjaśnianiem norm prawnych, chyba że chodzi tu o szczegółowe normy, np. typu technicznego. Opinia biegłego podlega ocenie nie tylko od strony jej logiczności i poprawności wnioskowania, ale także co do jej merytorycznej trafności. Opinia może być: 1.niepełna, jeżeli nie udziela odpowiedzi na wszystkie postawione pytania, a także gdy nie uwzględnia ona wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia danej kwestii okoliczności lub nie uzasadniono w niej należycie wyrażonych tam ocen i poglądów; 2.niejasna, jeżeli jej sformułowanie nie pozwala na zrozumienie wyrażonych w niej ocen i poglądów lub sposobu dochodzenia do nich albo posługuje się nielogicznymi argumentami, a więc gdy wnioski końcowe opinii są nieścisłe i nie pozwalają ustalić ostatecznego poglądu biegłego; 3.wewnętrznie sprzeczna, może zachodzić sprzeczność w samej opinii między różnymi opiniami w tej samej sprawie, jeżeli zawarte w niej wnioski są nielogiczne albo nie znajdują oparcia w przeprowadzonych przez biegłego badaniach lub budzą istotne zastrzeżenia co do ich trafności w porównaniu z podanym w opinii materiałem badawczym, a także gdy w opinii zawarto kilka różnych, wykluczających się wzajemnie ocen i wniosków. W praktyce pojawiają się tez tzw. opinie pozaprocesowe (opinia prywatna biegłego). Chodzi tu o zasięganie przez strony informacji specjalistycznych u osób posiadających odpowiednią wiedzę specjalistyczną. Taka opinia jest właściwie dokumentem prywatnym, ale powstałym dla celów postępowania karnego. Nie może być więc dowodem w procesie karnym. Może jednak być ważną informacją dla sądu o dowodzie. Biegły składa swą opinię ustnie lub na piśmie w zależności od polecenia organu procesowego (art. 200 & 1 k.p.k.). Jeżeli po powołaniu biegłego ujawniły się okoliczności wskazujące, że należy on do grona osób, które nie mogą pełnić funkcji biegłego (art. 197 & 1 ), wydana przez niego opinia nie stanowi dowodu.