Struktura organizacyjna ONZ. Zgromadzenie Ogólne
organy główne ONZ: Zgromadzenie Ogólne → organ plenarny o najszerszych kompetencjach, może omawiać wszelkie sprawy dot. kompetencji i funkcji któregokolwiek organu; Rada Bezpieczeństwa → ponosi główną odp. za utrzymanie m. pokoju i bezp.; czasem łączne działanie (ZO na zalecenie RB); Rada Gospodarczo-Społeczna; Rada Powiernicza;
MTS; Sekretariat; organy pomocnicze ONZ: można je tworzyć, gdy okażą się konieczne → przez ZO, RB czy Radę Gosp.-Społ.; podporządkowane organom głównym, które je powołały (+sprawozdania); charakter stały lub czasowy; czasem duże znaczenie, jak Komisja P.M. przy ZO; kompetencje z zakresu kompetencji organu ustanawiającego;
Zgromadzenie Ogólne składa się z wszystkich członków i zbiera się raz do roku na sesję zwyczajną, a w razie potrzeby na sesję nadzwyczajną; sesja zwyczajna → (regulamin) od 3 wtorki września do połowy grudnia; wybiera swego przewodniczącego oraz zastępców, potem debata generalna; powołuje 7 komisji głównych (w ich skład wszyscy członkowie ONZ): Polityczna i Bezpieczeństwa; Gospodarcza i Finansowa; Społeczna, Humanitarna i Kulturalna; Powiernictwa i Obszarów Niesamodzielnych; Administracyjna i Budżetowa; Prawna Specjalna Komisja Polityczna;
podejmuje uchwały bezpośrednio lub na podstawie sprawozdania komisji; sesja nadzwyczajna → zwoływana przez SG na żądanie RB lub większości członków ONZ; Funkcje i kompetencje Zgromadzenia Ogólnego może omawiać wszelkie zagadnienia lub sprawy wchodzące w zakres Karty albo dotyczące kompetencji i funkcji któregokolwiek organu oraz (z zastrzeżeniem nienaruszalności kompetencji RB) może ono udzielać zaleceń członkom ONZ i RB; uprawnienia szczegółowe: inicjowanie badań i wydawanie zaleceń w celu: współpraca polityczna; popieranie rozwoju p.m. i jego kodyfikacji; popierania współpracy w dziedzinach gosp., społ., kulturalnej; przyczyniania się realizacji praw człowieka bada i uchwala budżet; analizuje sprawozdania pozostałych organów; decyduje min. o wyborze członków rad, przyjmowaniu nowych członków, sprawach budżetowych i finansowych; MTS w opinii doradczej z 1971 r. w sprawie skutków prawnych dalszej obecności RPA w Namibii stwierdziła, że ZO w określonych przypadkach, w granicach swoich kompetencji może podejmować uchwały mające cel operacyjny; Kompetencje Zgromadzenia Ogólnego w zakresie utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa może rozważać ogólne zasady współpracy nad utrzymaniem m. pokoju i bezp. (też zasady rozbrojenia i regulowania zbrojeń) + zalecenia członkom ONZ i RB; może omawiać konkretne sprawy dot. utrzymania m. pokoju i bezp. oraz współdziałać w załatwieniu sporów międzynarodowych → ograniczone w zaleceniach i przeprowadzaniu akcji (robi to RB); płaszczyzna merytoryczna tego ograniczenia → ZO każdą sprawę w związku z którą konieczne jest przeprowadzenie akcji przekaże RB (po lub przed omówieniu) – art. 11 ust. 2; płaszczyzna proceduralna tego ograniczenia → gdy RB wykonuje w związku z jakimkolwiek sporem lub sytuacją funkcje powierzone jej przez Kartę, ZO nie może w związku z tym udzielać zaleceń, chyba że RB tego zażąda – art. 12; Procedura podejmowania uchwał (głosowanie) każdy członek ma 1 głos → 2 procedury podstawowe + 2 procedury szczególne: zasada ogólna → większością głosów obecnych i głosujących (zwykła większość głosów), przy czym „głosujących” = głosujących za lub przeciw; sprawy ważne → 2/3 obecnych i głosujących, przy czym sprawy ważne to: zalecenia dot. utrzymania m. pokoju i bezp.; wybór niestałych członków RB;
wybór członków Rady Gosp.-Społ. oraz Rady Powierniczej; przyjmowanie nowych członków ONZ; zawieszanie członków w prawach i przywilejach członkowskich; wykluczanie członków; sprawy dot. funkcjonowania systemu powiernictwa i sprawy budżetowe; nie jest to katalog wyczerpujący, gdyż ZO zwykłą większością może ustalić taki wymóg dla innych spraw; wybór sędziów MTS → bezwzględna większość; poprawki (zmiany) Karty → 2/3 wszystkich członków; Charakter uchwal i ich moc prawna prawnie wiążące → uchwały ZO dot. zagadnień związanych z wewnętrzną strukturą i funkcjonowaniem ONZ (np. uchwały organizacyjne, proceduralne, budżetowe) → więc wybór SG ONZ, przyjęcie nowych członków, wybór niestałych członków RB; charakter zaleceń → uchwały dot. postępowania państw poza ONZ zgodnie z zasadą suwerenności państw, więc ZO nie jest „parlamentem świata” czy „rządem światowym”; jednak uchwały mają duże znaczenie polityczne i moralne, zwłaszcza jednomyślnie podjęte; mogą przyczyniać się do rozwoju p.m. poprzez wyrażenie wspólnego przeświadczenia państw dot. zasad p.m. lub gdy ZO uchwala projekt u.m. i zaleca jego przyjęcie;