Teorie wyjaśniające istotę instytucji osoby prawnej
Teorie wyjaśniające istotę instytucji osoby prawnej: 1) NEGUJĄCE REALNY BYT OSOBY PRAWNEJ a) TEORIA FIKCJI Savigny'ego- wychodzi ona z podyktowanego naturalizmem założenia, że realnym podmiotem prawa może być tylko człowiek. Osoby prawne zatem jako twór sztuczny są dopuszczone do obrotu na mocy fikcji. Państwowa koncesja jest konieczna dla powstania osoby prawnej ( tylko państwo może zezwolić na istnienie fikcyjnych podmiotów ),
b) TEORIA MAJĄTKU CELOWEGO ( Brinz )- osoba prawna jest bezpodmiotowym majątkiem związanym z pewnym celem, majątek ten zostaje personifikowany. Teoria ta odrywała zarówno majątek jak i cel od żywych ludzi i tworzyła podwójną fikcję. c) TEORIA INTERESU ( Ihering )- ma to związek z pojmowaniem przez niego prawa podmiotowego- interesy mogą mieć tylko osoby fizyczne, rzeczywistymi podmiotami są członkowie ( korporacje ) albo desynatariusze ( fundacje ). Sama osoba prawna to czysty środek techniki prawniczej d) TEORIA KOLEKTYWNEJ WŁASNOŚCI ( Planiol )- osoba prawna to szczególna postać własności, której podmiotem jest kolektyw, a gdy chodzi o własność państwa- całe społeczeństwo. e) TEORIA MAJĄTKU URZĘDOWEGO- również wychodzi z założenia, że podmiotem praw może być tylko człowiek, tak więc rzeczywistym podmiotem są zarządcy- są właścicielami tylko formalnie, materialnie stanowi on majątek urzędowy. f) TEORIE POZYTYWNE NORMATYWNE ( Kelsen, Jelinek, Rumelin, Wolf )- osoba prawna to po prostu fikcja służąca tworzeniu punktu oparcia dla praw i obowiązków. Podobnie jak osoba fizyczna jako podmiot to tylko punkt zaczepienia. 2) UZNAJĄCE REALNY BYT OSOBY PRAWNEJ a) TEORIA ORGANICZNA ( Gierke )- osoby prawne realnie istnieją tak samo jak osoby fizyczne, wskazał organy osoby prawnej, porównał dyrektora do głowy ( antropomorfizacja )- osoba prawna posiada organy. b) INNE TEORIE REALISTYCZNE ( Michoud, Saleilles, F. Zoll )- uznają osobę prawną za realny twór społeczny. Osoba prawna nie jest osobą w sensie etycznym- nie ma własnej woli, należy rozumieć zdolność prawną jako zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków. Jest to więc byt odrębny od osób fizycznych. Jej sfera prawna musi być oddzielona od sfery praw i obowiązków osób fizycznych, które ją tworzą.