• I PKN 27/00 - Wyrok Sądu ...
  24.10.2014

Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 12 września 2000 r.
I PKN 27/00

Teza

Jeżeli pracownik wielokrotnie i uporczywie odmawia wykonywania poleceń dotyczących sumiennego i starannego wykonywania pracy oraz, pomimo wcześniejszego wielokrotnego karania go sankcjami porządkowymi i finansowymi, w dalszym ciągu nie zamierza respektować poleceń dotyczących pracy, to pracodawcy nie można odmówić prawa do rozwiązania umowy o pracę z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, nawet z pracownikiem, będącym chronionym działaczem zakładowej organizacji związkowej, korzystającym ze wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy.

Z ustawowych gwarancji wzmożonej trwałości stosunku pracy powinien bowiem zasadniczo korzystać jedynie taki działacz związkowy, któremu nie można postawić zarzutu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych i nadużywania pełnionej funkcji związkowej dla ochrony przed uzasadnionymi sankcjami prawa pracy.

Artykuły przypisane do orzeczenia

Do tego artykulu posiadamy jeszcze 514 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.

Skład sądu

Przewodniczący SSN Walerian Sanetra
Sędziowie SN: Katarzyna Gonera
Zbigniew Myszka (sprawozdawca)
Protokolant Anna G.

Sentencja

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 12 września 2000 r. sprawy z powództwa Stanisława W. przeciwko PZMiUW w R. Oddziałowi w S. o przywrócenie do pracy na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 17 września 1999 r., (...) oddala kasację.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy-Sąd Pracy w K. wyrokiem z dnia 17 września 1999 r. oddalił apelację powoda Stanisława W., domagającego się przywrócenia do pracy i wypłaty wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy, od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w S. z dnia 16 kwietnia 1999 r., (...), zasądzającego od pozwanego PZMiUW w K. na rzecz powoda kwotę 2.391,60 zł z ustawowymi odsetkami, tytułem odszkodowania za niezgodne z art. 32 ustawy o związkach zawodowych rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy powoda oraz kwotę 67,20 zł z odsetkami tytułem premii oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

W sprawie tej ustalono, że wskazaną przez stronę pozwaną przyczyną rozwiązania z powodem umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 KP było uporczywe i permanentne uchylanie się i ignorowanie zarządzeń dyrektora dotyczących rozliczania podróży służbowych i wykorzystania czasu pracy. Powód wielokrotnie nie podporządkowywał się poleceniom dyrektora w zakresie rozliczania kosztów podróży służbowych, co uniemożliwiało pracodawcy kontrolę czasu pracy powoda w czasie delegacji służbowych. Za nieprzestrzeganie tych poleceń dotyczących ustalonego porządku i dyscypliny pracy były stosowane wobec powoda kary porządkowe i przeprowadzano z nim rozmowy ostrzegające przed zastosowaniem radykalnych środków dyscyplinujących, łącznie z groźbą zwolnienia z pracy. Te działania nie odniosły skutku, dlatego w dniu 13 czerwca 1997 r. pozwany pracodawca rozwiązał z powodem umowę o pracę w trybie art. 52 § 1 KP.

Sąd Pracy uznał, że takie zachowanie się powoda należało kwalifikować jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, jednakże z uwagi na nieuzyskanie przez pozwanego pracodawcę zgody zakładowej organizacji związkowej na rozwiązanie umowy o pracę z powodem pełniącym chronioną funkcję związkową zasądził na jego rzecz odszkodowanie z tytułu naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Stanowisko to podzielił Sąd Okręgowy, który oddalił apelację powoda. Sąd ten uznał, że zachowanie się powoda stanowiło bezzasadną odmowę wykonania poleceń dotyczących pracy, co uzasadniało rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Uporczywe kwestionowanie legalności i odmowa wykonywania przez powoda porządkowych zarządzeń dyrektora strony pozwanej naruszały autorytet tego organu, wpływały destabilizująco na innych pracowników, dezorganizowały pracę działu organizacyjno-administracyjnego i księgowego strony pozwanej. W tak ustalonych okolicznościach sprawy Sąd ten wskazał, że powód nadużył przysługującego mu - jako działaczowi związkowemu - prawa do wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy. Uzasadniało to zasądzenie na jego rzecz wyłącznie odszkodowania, zamiast przywrócenia do pracy, za naruszenie przez pracodawcę wymagań określonych w art. 32 ust. 2 ustawy.

W kasacji powoda podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego błędnej wykładni art. 52 § 1 pkt 1 KP przez uznanie, że zarzucane zachowanie się powoda stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. W ocenie skarżącego zachowanie się powoda można byłoby najwyżej oceniać w kategoriach naruszenia regulaminu pracy i to tylko wówczas, gdyby zarządzenia porządkowe dyrektora strony pozwanej stanowiły część składową tego aktu zakładowego. Ponadto postawa powoda nie zakłócała porządku pracy, interesów majątkowych lub wizerunku pracodawcy ani nie naruszała autorytetu dyrektora.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 393[11] KPC, Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, co oznacza, że jest związany wskazanymi w skardze kasacyjnej zarzutami oraz ich uzasadnieniem. Skarżący ograniczył zarzut kasacji wyłącznie do naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 52 § 1 pkt 1 KP i nie podważał ustaleń faktycznych przyjętych przez sądy obu instancji za podstawę wyrokowania. W takim stanie sprawy Sąd Najwyższy był związany ustaleniem, że powód uporczywie kwestionował legalność porządkowych zarządzeń dyrektora strony pozwanej, za co był karany sankcjami porządkowymi i potrącaniem premii.

Równocześnie skarżący, bez podniesienia zarzutu naruszenia jakiegokolwiek przepisu prawa procesowego, zakwestionował nie tylko wykładnię normy prawa materialnego - art. 52 § 1 pkt 1 KP, ale również przyjęcie przez Sąd drugiej instancji, że opisanym zachowaniem się powód narażał dobre imię pozwanego zakładu (w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie było takiego ustalenia) oraz podważał autorytet jego dyrektora, co negatywnie wpływało na załogę, a także dezorganizował pracę działu księgowego. Tymczasem nie podlega kwestii, że takie konstatacje Sądu drugiej instancji były wynikiem ustaleń faktycznych oraz sędziowskiej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Oznacza to, że bez sformułowania konkretnych zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, polemika skarżącego dotycząca tej faktycznej i ocennej sfery orzekania była nieuprawniona, ponieważ wykraczała poza granice kasacji.

Jedyny kasacyjny zarzut dokonania przez Sąd drugiej instancji błędnej wykładni art. 52 § 1 pkt 1 KP był oczywiście bezpodstawny. Do podstawowych obowiązków pracodawcy należy organizowanie pracy w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, co wpływa na osiąganie przez pracowników wysokiej wydajności i należytej jakości pracy (art. 94 pkt 2 KP), a także pozwala stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy (art. 94 pkt 9 KP). Sposób organizacji pracy oraz prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników związane z porządkiem pracy ustala się w regulaminie pracy (art. 1041 § 1 KP). W tych zakresach pracodawca jest uprawniony do wydawania poleceń dotyczących pracy. Równocześnie, zgodnie z art. 100 § 1 KP, pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. W szczególności pracownik jest zobowiązany przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy, a także przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku. W spornym zakresie pracownicze powinności były wyraźnie określone w § 19 regulaminu pracy strony pozwanej, który precyzował, że czas pracy pracownika wykonującego czynności służbowe w innej miejscowości niż określona w umowie o pracę jest rozliczany na podstawie polecenia wyjazdu służbowego. Odmowa rozliczania poleceń wyjazdów służbowych co najmniej utrudnia kontrolę wykorzystania czasu pracy delegowanych pracowników.

Dokonane wskazania normatywne nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że zarządzenia porządkowe dyrektora strony pozwanej, zobowiązujące pracowników do rozliczania poleceń wyjazdów służbowych, które są uprawnionym sposobem kontroli wykorzystania czasu pracy, miały pełne legalne umocowanie ustawowe i regulaminowe. Wykonywanie tych poleceń pracodawcy, które nie były sprzeczne z prawem lub umową o pracę, należało do podstawowych obowiązków pracowniczych dotyczących pracy oraz przestrzegania zakładowego regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy czasu i porządku pracy. Jeżeli zatem - z wiążących i niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń faktycznych - wynikało, że powód wielokrotnie i uporczywie odmawiał wykonywania poleceń dotyczących sumiennego i starannego wykonywania pracy oraz, pomimo wcześniejszego wielokrotnego karania go sankcjami porządkowymi i finansowymi, w dalszym ciągu nie zamierzał respektować poleceń dotyczących pracy, to pracodawcy nie można było odmówić prawa do rozwiązania umowy o pracę z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, nawet z pracownikiem, będącym chronionym działaczem zakładowej organizacji związkowej, korzystającym ze wzmożonej ochrony trwałości stosunku pracy (art. 52 § 1 pkt 1 KP w związku z art. 8 KP w opozycji do art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych). Z ustawowych gwarancji wzmożonej trwałości stosunku pracy powinien bowiem zasadniczo korzystać jedynie taki działacz związkowy, któremu nie można postawić zarzutu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych i nadużywania pełnionej funkcji związkowej dla ochrony przed uzasadnionymi sankcjami prawa pracy.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 393[12] KPC.

Szukaj: Filtry
Ładowanie ...
Gdzie jestem
Spis Treści
Powiązane dokumenty
Zakładki
Ostatnio otwarte
Stan prawny: 24.10.2014 | Grupa ArsLege.pl LexLege na Androida LexLege na Androida
CENNIK | POMOC | KONTAKT