• III SA 540/01 - Wyrok Nac...
  25.10.2014

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek zamiejscowy w Warszawie
8 sierpnia 2002 r.
III SA 540/01

Teza

1. Na podstawie przepisów art. 12 ust. 1 i art. 14 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. z 1992 r. Nr 6, poz. 27 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia z dnia 21 lutego 1996 r. w sprawie określenia terminów i trybu wpłat z zysku oraz wzorów i terminów składania deklaracji przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz.U. Nr 21 poz. 99), jak również zawartych w tych rozporządzeniach wzorów deklaracji o wysokości zysku i o wpłatach z zysku wyprowadzić należy wniosek, iż podstawą wpłaty z zysku do budżetu państwa jest zysk bilansowy brutto pomniejszony o należny podatek dochodowy od osób prawnych. Z kolei podatek dochodowy od osób prawnych powinien być obliczony zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Zysk bilansowy brutto jako podstawa obliczenia należnej wpłaty z zysku po pomniejszeniu o należny podatek dochodowy od osób prawnych ustalany jest zgodnie z ustawą o rachunkowości.

2. Otrzymane przez przewoźnika dotacje na dofinansowanie działalności operacyjnej, tj. na dofinansowanie bezpłatnych i ulgowych przejazdów, stanowiące jedno ze źródeł finansowania tej działalności, wskazuje się w rachunku zysków i strat jako przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi. Zgodnie z zasadą memoriału wyrażoną w art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości przypadające na dany rok dotacje - jako gwarantowane ustawowo, a więc nie budzące wątpliwości, że zostaną zrealizowane - stanowią przychody należne tego okresu, w którym usługi przewozu zostały wykonane. Konsekwencją tej zasady jest to, że przewoźnik należną dotację powinien ująć jako przychód tego okresu, którego ona dotyczy w wysokości przypadającej na dany okres niezależnie od terminu wpływu środków pieniężnych na rachunek bankowy przewoźnika.


Skład sądu

Przewodniczący sędzia NSA - J. Rudowski (spr.)
Sędziowie NSA - K. Chustecka
A. Filipowicz
Protokolant - E. Czyżewska

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2002 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 23 stycznia 2001 r. Nr (...) w przedmiocie wpłaty z zysku za 1999 r.
- oddala skargę.

Uzasadnienie

Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia 14 listopada 2000 r. wydaną na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1, art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 1999 r. Nr 54, poz. 572 ze zm.), art. 21 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1, art. 56 § 1 i art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. z 1992 r. Nr 6, poz. 27 ze zm.) określił Przedsiębiorstwu Państwowemu Komunikacji Samochodowej w K. zobowiązanie z tytułu wpłaty z zysku za 1999 r. w wysokości 78.954 zł, zaległość w tej wpłacie w kwocie 65.888,20 zł oraz odsetki za zwłokę z tytułu tej zaległości obliczone od dnia 17 marca 2000 r. na dzień wydania decyzji.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie w toku kontroli skarbowej, że Przedsiębiorstwo Państwowe Komunikacji Samochodowej w K. zaniżyło wpłatę z zysku poprzez zaniżenie zysku brutto w sprawozdaniu finansowym. Ustalono, że PPKS w K. w 1999 r. otrzymało dopłaty do ulg ustawowych stosowanych przez przewoźników na podstawie art. 8a ust. 1-4 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do bezpłatnych i ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz.U. Nr 54, poz. 254 ze zm.). Zgodnie z przepisami tej ustawy samorządy województw przekazują przewoźnikom wykonującym krajowe autobusowe przewozy pasażerskie dopłaty do tych przewozów z tytułu stosowania ustawowych ulg. Dopłaty te otrzymują przewoźnicy wykonujący krajowe autobusowe przewozy pasażerskie na zasadach określonych w umowach między samorządami województwa a przewoźnikami. Wysokość dopłat powinna wynikać z ewidencji prowadzonej przez przewoźników za pomocą kas fiskalnych stosownie do art. 8a ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r.

W toku kontroli stwierdzono, że PPKS w K. w dniu 31.03.1999 r. zawarto umowę z Zarządem Województwa M. w W., w której określono, że dopłaty do ulg ustawowych stosowanych przez przewoźników autobusowych naliczane będą według zasad określonych w piśmie z dnia 25.10.1999 r. Nr (...) Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. Wydział Dróg Publicznych i Transportu.

PPKS w K. w 1999 r. w prowadzonej dokumentacji księgowej na koncie analitycznym "762" dopłaty do przewozów pasażerskich po stronie przychodów zaksięgowało otrzymane dopłaty do przewozów pasażerskich z Urzędu Gminy P. w kwocie 41,400 zł oraz otrzymane dopłaty do ulg ustawowych z Urzędu Marszałkowskiego w W. w kwocie 476.510,93 zł - łącznie w kwocie 517.910,93 zł.

Natomiast faktyczna kwota dotacji według ustaleń kontroli oraz kontroli Urzędu Skarbowego w K. z dnia 18 kwietnia 2002 r. wyniosła 957.168,29 zł. Na ogólną kwotę dotacji składała się otrzymana dopłata do przewozów z Urzędu Gminy P. w kwocie 41.400 zł oraz otrzymane i należne dopłaty do ulg ustawowych z Urzędu Marszałkowskiego w W. w kwocie 957.168,29zł. Ustalenia te prowadziły do wniosku, że PPKS w K. po stronie przychodów ewidencjonowało tylko dotacje otrzymane i nieewidencjonowało dotacji należnych dotyczących dopłat do ulg ustawowych z Urzędu Marszałkowskiego Województwa M. w kwocie 439.257,36 zł. Z tego względu zaniżono zysk brutto wykazany w sprawozdaniu finansowym i rachunku zysków i strat za 1999 r. stanowiący postawę do wyliczenia wpłat z zysku.

W odwołaniu od tej decyzji domagając się jej uchylenia PPKS w K. zarzuciło naruszenie przepisów art. 2 Konstytucji RP poprzez nieprzestrzeganie przez organy administracji podatkowej i samorządowej zasad państwa prawnego i podejmowanie działań naruszających zasady sprawiedliwości społecznej. Wskazano, iż wydając zaskarżoną decyzję organu I instancji pominął treść przepisu art. 3 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. Nr 121, poz. 591 ze zm.) zaliczając do pozostałych przychodów dotacje należne, a nie otrzymane jak stanowi ten przepis. Ponadto dokonując oceny zebranego materiału nie uwzględniono treści pisma Ministerstwa Finansów z dnia 28 sierpnia 2000 r. Nr (...) wydanego na podstawie art. 14 § 2 Ordynacji podatkowej. Treść tego pisma wskazywała na to, iż interpretacja zgodnie, z którą nie zaliczono do przychodów dotacji do przewozów pasażerskich w kwocie 439.257,36 zł należnej i nie otrzymanej w 1999 r. była prawidłowa.

Izba Skarbowa w W. nie uwzględniła zarzutów podnoszonych w odwołaniu i decyzją z dnia 23 stycznia 2001 r. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 14 listopada 2000 r. W uzasadnieniu decyzji ponownie powołano się na treść art. 12 ust. 1 i art. 14 ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych zgodnie, z którymi przedsiębiorstwa państwowe są obowiązane do dokonywania wpłat z zysku na rzecz budżetu państwa w wysokości 15% zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Podkreślono, że zysk jako kategoria prawa bilansowego powinien zostać ustalony zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości. Zgodnie z przepisem art. 10 ustawy o rachunkowości jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą przyjęte przez nią zasady rachunkowości, a w szczególności: zakładowy plan kont, obejmujący wykaz kont księgi głównej (ewidencji syntetycznej), przyjęte zasady księgowania na nich operacji gospodarczych oraz wyceny aktywów i pasywów, a także zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych (ewidencji analitycznej) i ich powiązania z kontami księgi głównej.

Zatwierdzony Zarządzeniem Nr (...) Dyrektora Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. z dnia 01.02.1995 r. Zakładowy Plan Kont opracowany przez Zespół Doradców Finansowo Księgowych Sp. z o.o. w W. z wyłącznym udziałem Stowarzyszenia Księgowych w Polsce ustanowił do ewidencji dotacji subwencji i dopłat konto "762" na którym po stronie przychodów Jednostka winna ewidencjonować:

1) otrzymane dotacje, subwencje, dopłaty,

2) należne dotacje, subwencje, dopłaty.

Dotacje dotyczące dopłat do przewozów autobusowych traktuje się jak dotacje na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych i winny być ujmowane w księgach rachunkowych jako przychody operacyjne zgodnie z zasadą memoriału wyrażoną w art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości, a nie zasadą kasową.

Zatem w zysku należy uwzględnić dotacje w momencie powstania należności przewoźnika z tytułu dotacji, nawet gdy ich nie otrzymano a nie w ujęciu kasowym.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 20 ustawy o rachunkowości dopłaty do przewozów autobusowych z tytułu stosowania ustawowych ulg zalicza się do pozostałych przychodów operacyjnych, dokonując ich księgowań:

1) naliczenie dopłat (zgłoszenie wniosku o zapłatę) Wn konto 22 "Rozrachunki publicznoprawne", Ma konto 76-0 "Pozostałe przychody operacyjne"

2) kwota przekazana przewoźnikowi na jego rachunek bankowy Wn konto 13 "Rachunek bieżący", Ma konto 22 "Rachunki publicznoprawne".

Naliczenie dopłat następuje po zakończeniu miesiąca, w którym wykazano usługi przewozowe i złożeniu rozliczenia sporządzonego na podstawie ewidencji obrotów ze sprzedaży usług prowadzonej przez przewoźników za pomocą kas fiskalnych do samorządu województw.

W księgach rachunkowych otrzymane dopłaty wykazuje się jako pozostałe przychody operacyjne w tym miesiącu, w którym usługa przewozu została wykonana, a więc niezależnie od terminu wpływu środków na rachunek bankowy przedsiębiorstwa. Jest to zgodnie z postanowieniem art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o rachunkowości, w myśl którego w wyniku finansowym bez względu na jego wysokość należy uwzględnić niewątpliwie pozostałe przychody operacyjne. Dopłaty są niewątpliwe, bowiem są gwarantowane ustawą, a zatem i kwoty należne z tego tytułu nie budzą wątpliwości. Zapewnia to kompletne ujęcie w księgach rachunkowych przychodów, które kształtują wynik finansowy, także zaliczanych do pozostałych przychodów operacyjnych, co do których nie ma wątpliwości, że zostaną zrealizowane.

Prawidłowo ustalony wynik finansowy gwarantuje wyliczenie prawidłowej podstawy do ustalenia wpłat z zysku na rzecz budżetu państwa, do których zobowiązane jest Przedsiębiorstwo na podstawie art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych.

W świetle tych wyjaśnień za pozbawiony uzasadnienia uznano zarzut dotyczący naruszenia praw ustawy o rachunkowości, a w szczególności art. 3 ust. 1 pkt 20 tej ustawy.

Odnośnie zarzutu pominięcia treści pisma Ministerstwa Finansów z dnia 28 sierpnia 2000 r. stwierdzono, iż wyjaśnienia w nim zawarte nie odniosły się bezpośrednio do rozstrzyganej kwestii. W piśmie tym bowiem wyjaśniono skutki nie otrzymania przez przewoźników zagwarantowanych odrębnymi przepisami dotacji do przewozów pasażerskich dla rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych - co nie było przedmiotem decyzji. Ponadto podkreślono, że interpretacje przepisów Ministra Finansów wydawane na podstawie art. 14 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie stanowią źródła prawa.

Wobec tego, że zaskarżona decyzja została oparta na obowiązujących przepisach prawa, które zostały trafnie zastosowane w rozpatrywanej sprawie nie doszło również w ocenie Izby Skarbowej do naruszenia przepisu art. 2 Konstytucji RP w takim zakresie jak zarzucono w odwołaniu.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez PPKS w K. domagano się uchylenia decyzji Izby Skarbowej ponawiając zarzuty naruszenia przepisów prawa podnoszone w odwołaniu.

Izba Skarbowa w W. powołując się na motywy uzasadnienia decyzji z dnia 23 stycznia 2001 r. wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem podniesione w niej zarzuty nie doprowadziły do wykazania naruszenia przepisów prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.

Na wstępie ze względu na ciężar gatunkowy tego zarzutu należało ustosunkować się do naruszenia art. 2 Konstytucji RP poprzez nieprzestrzeganie przez organy administracji państwowej podatkowej i samorządowej zasady państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej.

Zgodnie z treścią art. 2 Konstytucji RP Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Skarżący nie precyzuje w jakim zakresie ukształtowana w tym przepisie zasada konstytucyjna w rozpoznawanej sprawie podlegała naruszeniu. Wywody zawarte w uzasadnieniu skargi wskazują, iż naruszenie obowiązujących przepisów stanowiących podstawę wydania decyzji w konsekwencji stanowiło naruszenie konstytucyjnej zasady państwa prawa. Podkreślić zatem zależy, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W oparciu o powołany przepis kontrola sądowa sprawowana jest pod względem legalności, co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości.

W rozpatrywanej sprawie zatem należało ograniczyć się do zbadania czy wydając zaskarżone rozstrzygnięcie zastosowano obowiązujące przepisy i czy dokonano ich właściwej interpretacji.

Podstawę do ustalenia zobowiązania we wpłacie z zysku za 1999 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarcze finansowej przedsiębiorstw państwowych w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 1 grudnia 1995 r. o zmianie ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 154, poz. 791). Ustawą z dnia 1 grudnia 1995 r. dokonano zasadniczych zmian w zakresie formy i wielkości obciążeń dodatniego wyniku bilansowego przedsiębiorstwa. Dotychczasowy obowiązek wpłaty dywidendy obligatoryjnej obliczonej od kwoty funduszu założycielskiego, został zastąpiony obowiązkiem wpłat z zysku.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 znowelizowanej ustawy przedsiębiorstwa państwowe są zobowiązane do dokonywania wpłat z zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym na rzecz budżetu państwa.

Artykuł 14 ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych stanowi, że wysokość stopy procentowej do naliczania wpłat z zysku wynosi 15% zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Tak więc postawę obliczenia wysokości wpłaty stanowi zysk pomniejszony o podatek dochodowy od osób prawnych.

Należy zauważyć, iż przepisy ustawy o gospodarce finansowej nie są w pełni precyzyjne. W art. 13 ust. 5 omawianej ustawy jest mowa o zysku, natomiast w art. 13 ust. 6 i w art. 14 jest mowa o zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym. W rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 12 ust. 1 i art. 14 ustawy, a ich sformułowania nie nasuwają uwag. Na podstawie tych przepisów ustawy oraz przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 1996 r. w sprawie określenia terminów i trybu wpłat z zysku oraz wzorów i terminów składania deklaracji przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz.U. Nr 21 poz. 99), jak również zawartych w tych rozporządzeniach wzorów deklaracji o wysokości zysku i o wpłatach z zysku wyprowadzić należy wniosek, iż podstawą wpłaty z zysku do budżetu państwa jest zysk bilansowy brutto pomniejszony o należny podatek dochodowy od osób prawnych. Z kolei podatek dochodowy od osób prawnych powinien być obliczony zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.) - (por. wyrok NSA z dnia 6 października 1998 r. sygn. akt III SA 1709/97 publ. ONSA 1999 r. Nr 2 poz. 72).

Zysk bilansowy brutto jako podstawa obliczenia należnej wpłaty z zysku po pomniejszeniu o należny podatek dochodowy od osób prawnych ustalany jest zgodnie z ustawą o rachunkowości. W myśl trafnie powołanego przez organy obu instancji przepisu art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości jednostka powinna posiadać dokumentację opisującą przyjęte przez nią zasady rachunkowości, a w szczególności zakładowy plan kont księgi głównej (ewidencji syntetycznej), przyjęte zasady księgowania na nich operacji gospodarczych oraz wyceny aktywów i pasywów, a także zasady prowadzenia kont ksiąg pomocniczych (ewidencji analitycznej) i ich powiązania z kontami księgi głównej.

Realizując postanowienia przytoczonego przepisu Dyrektor PPKS K. Zarządzeniem Nr (...) z dnia 1 lutego 1995 r. wprowadził Zakładowy Plan Kont ustanawiając dla ewidencji dotacji i subwencji konto "762". Istotą sporu w sprawie jest kwestia stosowania przepisów ustawy o rachunkowości w zakresie uwzględniania w przychodach dotacji należnych, a nie otrzymanych w terminie z tytułu dopłat do przewozów pasażerskich. Sąd podzielił w tym względzie stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jak słusznie bowiem podkreślono otrzymane przez przewoźnika dotacje na dofinansowanie działalności operacyjnej tj. na dofinansowanie bezpłatnych i ulgowych przejazdów, stanowiące jedno ze źródeł finansowania tej działalności, wskazuje się w rachunku zysków i strat jako przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi. Zgodnie z zasadą memoriału wyrażoną w art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości w księgach rachunkowych i wyniku finansowym jednostki należy uwzględnić wszystkie przypadające na jej rzecz przychody i obciążające ją koszty związane z tymi przychodami dotyczące danego roku obrotowego bez względu na termin ich zapłaty. Oznacza to, że przypadające na dany rok dotacje - jako gwarantowane ustawowo, a więc nie budzące wątpliwości, że zostaną zrealizowane - stanowią przychody należne tego okresu, w którym usługi przewozu zostały wykonane. Konsekwencją tej zasady jest to, że przewoźnik należną dotację powinien ująć jako przychód tego okresu, którego ona dotyczy w wysokości przypadającej na dany okres niezależnie od terminu wpływu środków pieniężnych na rachunek bankowy przewoźnika. Z ustaleń poczynionych w trakcie kontroli wynika, że PPKS K. prowadziło dokumentację zapewniającą ewidencjonowanie przychodu z dotacji dotyczących dopłat do przewozów pasażerskich, zarówno otrzymanych jak i należnych - konto "762".

Nie ujęcie w wyniku finansowym za 1999 r. całości dotacji otrzymanych i należnych w tym roku należało zatem uznać za nieznajdujące oparcia w powołanych przepisach ustawy o rachunkowości. Określenie zatem w zaskarżonej decyzji w oparciu o prawidłowo prowadzoną dokumentację oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy ustawy o rachunkowości zysku brutto stanowiącego podstawę do dalszego wyliczenia podstawy obliczenia wpłaty z zysku nie może być kwestionowane. Do uwzględnienia skargi nie mógł doprowadzić podniesiony w niej zarzut naruszenia przepisu art. 3 ust. 1 pkt 20 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z treścią tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w 1999 r. ilekroć w ustawie mowa o pozostałych kosztach lub przychodach operacyjnych - rozumie się przez to koszty i przychody nie związane bezpośrednio ze zwykłą działalnością jednostki, a w szczególności koszty i przychody spowodowane sprzedażą, likwidacją lub nieplanowymi odpisami amortyzacyjnymi (umorzeniowymi) środków trwałych, odpisaniem inwestycji, które nie dały zamierzonego efektu gospodarczego, likwidacją wartości niematerialnych i prawnych, odpisaniem należności i zobowiązań przedawnionych, umorzonych, nieściągalnych, umorzeniem i rozwiązaniem rezerw, z wyjątkiem dotyczących operacji finansowych, odpisami aktualizującymi wartość zapasów rzeczowych składników majątku obrotowego, zapłatą lub otrzymaniem odszkodowań, kar i grzywien, otrzymaniem lub przekazaniem darowizn oraz otrzymaniem dotacji, subwencji i dopłat na inne cele niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych, albo wykonanie prac rozwojowych.

Powołany przepis zamieszczony został w art. 3 zawierającym słowniczek pojęć ustawowych, definiującym niektóre pojęcia częściej występujące w treści przepisów ustawy. Przytoczona treść przepisu art. 3 ust. 1 pkt 20 ustawy o rachunkowości wskazuje na to, iż do pozostałych kosztów lub przychodów operacyjnych zalicza się koszty lub przychody nie związane ze zwykłą działalnością jednostki. Wobec tego, jeżeli jednostka otrzymuje dotacje do dofinansowania działalności operacyjnej - tj. na dofinansowanie ulgowych przewozów pasażerskich - stanowiących jedno ze źródeł finansowania tej działalności, to dotacje te stanowią przychody z działalności wykazywane w rachunku zysku i strat w grupie A jako przychody ze sprzedaży i zrównane z nimi (załącznik Nr 1 do ustawy - Zakres informacji wykazywanych w Sprawozdaniu Finansowym, o którym mowa w art. 45 ustawy dla innych jednostek niż banki i zakłady ubezpieczeń).

Z przepisu tego nie można wyprowadzić wniosku wskazanego w skardze, iż w przypadku dotacji, subwencji i dopłat ulega wyłączeniu zastosowanie zasady memoriału określonej w art. 6 ust. 1 ustawy o rachunkowości. Na taką interpretację nie pozwala konstrukcja tego przepisu oraz zamieszczenie w części "słowniczkowej" ustawy.

W ocenie Sądu za chybiony należało również uznać zarzut naruszenia przepisu art. 14 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (w skardze jak należy przypuszczać mylnie powołano art. 14 § 1 pkt 2 KPA, nie występujący w tym akcie prawnym).

Powołany przepis nakłada na Ministra Finansów obowiązek dążenia do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej. Jednym ze środków do realizacji tego celu jest urzędowa interpretacja przepisów prawa podatkowego. Interpretacje Ministra Finansów nie stanowią źródeł powszechnie obowiązującego prawa. Tym samym nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji podatkowej. Jednakże zastosowanie się przez podatnika, płatnika lub inkasenta do urzędowej interpretacji prawa, nie może mu szkodzić (por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska Ordynacja podatkowa - Komentarz. Toruń 2002 r. str. 51) oraz wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2000 r. I SA/KA 1414/99, Glosa 2001, Nr 5, s. 35 z glosą aprobującą G. Borkowskiego).

Po tych wstępnych uwagach dotyczących mocy wiążącej urzędowych interpretacji przepisów prawa podatkowego dokonywanej przez Ministra Finansów podkreślić należy, iż w rozpatrywanej sprawie organy obu instancji dokonując wykładni obowiązujących przepisów nie popadły w sprzeczność z treścią pisma Ministra Finansów z dnia 28 sierpnia 2000 r. (...).

Pismo to nie stanowiąc urzędowej interpretacji, o której mowa w powołanym przepisie art. 14 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej wyjaśniało na wystąpienie Polskiej Izby Gospodarczej Transportu Samochodowego i Spedycji w Warszawie o zasadach przyznawania i przekazywania z budżetu państwa dotacji na dopłaty do bezpłatnych i ulgowych biletów w transporcie autobusowym. W piśmie tym podkreślono, że należne przewoźnikom autobusowym, a nie zrealizowane dopłaty do ustawowych bezpłatnych i ulgowych biletów mają charakter obligatoryjny i będą regulowane ze środków budżetu, w miarę możliwości finansowych budżetu państwa. Taką też wykładnię obowiązujących w tym zakresie przepisów przyjęły organy obu instancji. Dalej w treści pisma - co nie wiąże się przedmiotem rozpatrywanej sprawy - wyjaśniono sposób ewidencjonowania oraz zaliczenia do przychodów opodatkowanych otrzymanych dotacji na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Podkreślono jednocześnie odrębność tych regulacji od regulacji zawartych w ustawie o rachunkowości. Wyjaśnienia udzielone w tym zakresie również w ocenie Sądu nie budzą wątpliwości. Przedmiotem jednak rozpatrywanej sprawy nie jest rozliczenie PPKS K. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r., dla którego miałyby zastosowanie omówione w treści pisma Ministra Finansów przepisy art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 1 oraz art. 17 ust. 1 pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest prawidłowe ustalenie należnej w 1999 r. od przedsiębiorstwa państwowego wpłaty z zysku tj. odrębnej daniny publicznej obciążającej wyłącznie tę kategorię podmiotów i dla której ustanowiono odrębną regulację ustawową.

Biorąc pod uwagę zatem treść powołanego przepisu oraz analizę treści powołanego pisma Ministra Finansów stwierdzić należało, iż formułowane w tym zakresie zarzuty okazały się nieuzasadnione.

Reasumując podkreślić należy, iż wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo zastosowano obowiązujące przepisy art. 12 ust. 1 i art. 14 ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych oraz przepisy ustawy o rachunkowości w zakresie dotyczącym ustalenia zysku brutto. Oceny tej nie mogły podważyć zarzuty podnoszone w skardze z powodów, które wcześniej zostały omówione. W tej sytuacji również za chybiony należało uznać zarzut naruszenia przepisu art. 2 Konstytucji w takim zakresie w jakim Sąd był uprawniony do jego badania w rozpatrywanej sprawie.

Końcowo podkreślić należy, iż przejściowe problemy finansowe PPKS K., które mogło wywołać opóźnienie w przekazaniu należnej dotacji do przewozów pasażerskich uzasadniało zastosowanie na wniosek ulg w spłacie powstałej zaległości we wpłacie z zysku na podstawie art. 48 § 1 pkt 2 lub art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.

Szukaj: Filtry
Ładowanie ...
Gdzie jestem
Spis Treści
Powiązane dokumenty
Zakładki
Ostatnio otwarte
Stan prawny: 25.10.2014 | Grupa ArsLege.pl LexLege na Androida LexLege na Androida
CENNIK | POMOC | KONTAKT