• I SA/Wa 672/07 - Wyrok Wo...
  24.11.2014

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Warszawie
z dnia 29 sierpnia 2007 r.
I SA/Wa 672/07

Teza

Postanowienie o sprostowaniu w żaden sposób nie może dokonywać poprawek, co do meritum rozstrzygnięcia. Sprostowaniu podlegają tylko błędy pisarskie, rachunkowe i oczywiste pomyłki. Ponieważ sprostowanie decyzji jest integralnie z nią związane w postępowaniu nadzorczym ocenie pod względem zgodności z prawem podlegają zarówno sama decyzja, jak i postanowienie ją prostujące.

Artykuły przypisane do orzeczenia

Do tego artykulu posiadamy jeszcze 286 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.

Skład sądu

Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka
Sędziowie: NSA Anna Łukaszewska-Macioch
asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.)
Protokolant Jolanta Dominiak

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi Andrzeja P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 20 listopada 2004 r., w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji
- uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 5 grudnia 2003 r.,
- stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu,
- zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz Marii P. i Anny P. kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych solidarnie tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 20 listopada 2004 r., Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 5 grudnia 2003 r., umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia 24 kwietnia 1956 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w G., przy ul. A. nr 61 i nr 63, oznaczonej jako parcela nr 288, sprostowanego następnie postanowieniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia 7 marca 1964 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, Minister Infrastruktury wskazał, że orzeczeniem z dnia 24 kwietnia 1956 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. wywłaszczyło między innymi nieruchomość położoną w G. przy ul. A. nr 61 i nr 63, oznaczoną jako parcela nr 288. Orzeczenie powyższe zostało następnie sprostowane postanowieniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia 7 marca 1964 r. Pismem z dnia 25 listopada 2002 r. Andrzej P. wystąpił do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia 24 kwietnia 1956 r. w części w jakiej dotyczyło ono wywłaszczenia nieruchomości położonej w G. przy ul. A. nr 61 i nr 63, oznaczonej jako parcela nr 288, a organ po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wobec jego bezprzedmiotowości decyzją z dnia 5 grudnia 2003 r. postępowanie to umorzył i wskazał w uzasadnieniu, że orzeczenie z dnia 24 kwietnia 1956 r. o wywłaszczeniu nie dotyczyło nieruchomości położonej w G. przy ul. A. nr 61 i nr 63, oznaczonej jako parcela nr 288, a zatem na podstawie art. 105 § 1 KPA należało je umorzyć. Rozpatrując na wniosek Andrzeja P. sprawę ponownie Minister Infrastruktury (organ, który przejął kompetencje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast) podtrzymał stanowisko Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wyrażone w decyzji z dnia 5 grudnia 2003 r. Organ wskazał, iż orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia 24 kwietnia 1956 r. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa parcele nr 286, nr 287 oraz nr 288, położone w G., przy ul. A. nr 61 i nr 65. Jednakże Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. postanowieniem z dnia 7 marca 1964 r. sprostowało orzeczenie z dnia 24 kwietnia 1956 r. w taki sposób, że w wierszu dziewiątym do dwunastego skreślono treść zdania od słów "całe parcele", a w zamian za to wpisano "parceli nr 287 km 55 położonej w G. przy ul. A. 61, objętej księgą wieczystą KW nr (...) oraz parceli nr 286 km 55, położonej w G. przy ul. A. nr 63 objętej księgą wieczystą KW nr (...)". Ponadto w uzasadnieniu decyzji sięgnięto również do treści pisma Prezydenta Miasta G. z dnia 5 września 2003 r., zawierającego informacje z przeprowadzonej kwerendy księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości z którego wynikało, że: "z treści wniosku z dnia 13 lutego 1963 r. (I. dziennika 1071/63) wynika, iż wnioskowano o wydzielenie działki nr 288 z KW (...) i jej dołączenie do KW (...) na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia 24 kwietnia 1956 r. Z daty załatwienia tego wniosku (tj. dnia 21 marca 1964 r.) wynika, iż Sąd Powiatowy w G. wziął już pod uwagę postanowienie z dnia 7 marca 1964 r.". Ponieważ więc wywłaszczenie nie dotyczyło nieruchomości oznaczonej jako parcela nr 288 postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku skarżącego należało w ocenie Ministra Infrastruktury umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury Andrzej P. wniósł skargę. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W ocenie skarżącego organ błędnie przyjął, iż prowadzone postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, bowiem wywłaszczenie nie dotyczyło działki nr 288. Działka ta została faktycznie wywłaszczona i obecnie jest wpisana jako własność Gminy miasta G. w księdze wieczystej KW nr (...). Aktualne wpisy w księdze wieczystej KW nr (...) w sposób jednoznaczny potwierdzają wywłaszczenie działki nr 288 i wskazują, że podstawą wpisu było kwestionowane orzeczenie o wywłaszczeniu i dlatego, jego zdaniem, konsekwentnie należy przyjąć zasadność wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia 24 kwietnia 1956 r. wraz z jego późniejszymi zmianami.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie wskazując, że podniesione w skardze zarzuty nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, znane były organowi w przeprowadzonym postępowaniu i organ ustosunkował się do nich.

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 56/05, Sąd oddalił skargę, przyjmując, iż działka nr 288 nie była objęta decyzją wywłaszczeniową. Wynika to w ocenie Sądu z faktu, iż orzeczenie o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 24 kwietnia 1956 r. musi być odczytywane łącznie z treścią postanowienia z dnia 7 marca 1964 r. o jego sprostowaniu, a postanowienie to niejako "usuwało" z orzeczenia z dnia 24 kwietnia 1956 r. zapisaną wcześniej w jego treści działkę 288. Skoro wniosek Andrzeja P. był w istocie żądaniem oceny legalności orzeczenia o wywłaszczeniu działki nr 288, a organ prowadzący postępowanie administracyjne jest związany zakresem wniosku strony i nie może modyfikować jego treści, przyjąć należy, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zasadnie umorzył przedmiotowe postępowanie, a Minister Infrastruktury prawidłowo utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy.

Wyrokiem z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 535/06, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Anny P. i Marii P. (spadkobierczyń po zmarłym Andrzeju P., które wstąpiły w jego prawa procesowe) od wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r. uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Uzasadniając uchylenie wyroku WSA w Warszawie NSA wskazał, iż skarga Andrzeja P. została wniesiona na decyzję umarzającą postępowanie nadzorcze. Umorzenie postępowania administracyjnego może nastąpić wówczas, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, jak wynika z art. 105 § 1 KPA. Postępowanie nadzorcze dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji, zatem jego umorzenie mogłoby nastąpić w wypadku gdyby okazało się, że decyzja, która ma w nim podlegać ocenie, została wyeliminowana z obrotu prawnego, a zatem, że nie ma przedmiotu postępowania nadzorczego. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu, sprostowanego następnie stosownym postanowieniem. Orzeczenie o wywłaszczeniu nie zostało ani przed wszczęciem postępowania nadzorczego, ani też w jego trakcie wyeliminowane z obrotu prawnego. Istniał zatem przedmiot postępowania nadzorczego, pozostawało bowiem w obrocie prawnym orzeczenie, którego stwierdzenia nieważności domagał się wnioskodawca. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Na ten błąd organu WSA w Warszawie nie zwrócił uwagi, choć obligował go do tego art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej "PostAdmU", nakazujący brać pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa. Umorzenie postępowania nadzorczego nastąpiło z tego względu, że organ nadzoru uznał je za bezprzedmiotowe wobec tego, że orzeczenie z dnia 24 kwietnia 1956 r. nie dotyczyło wywłaszczenia działki nr 288, gdyż zostało sprostowane orzeczeniem z dnia 7 marca 1964 r., a z tego powodu, tj. objęcia wywłaszczeniem działki nr 288 skarżący domagał się stwierdzenia nieważności orzeczenia. Jednak tego rodzaju ustalenie, tj. że orzeczenie o wywłaszczeniu nie obejmuje nieruchomości, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania nadzorczego, ale tylko prowadzi do wniosku, że decyzja wywłaszczeniowa nie jest dotknięta wadą, która mogłaby powodować jej nieważność. Przedmiot postępowania nadzorczego istnieje, bowiem decyzja pozostaje w obrocie prawnym, a tylko w postępowaniu nadzorczym okazało się, że decyzja ta nie jest wadliwa. Zatem stwierdzenie w postępowaniu nadzorczym, że decyzja wywłaszczeniowa nie obejmowała określonej działki winno co do zasady prowadzić do rozstrzygnięcia merytorycznego, tj. odmowy stwierdzenia nieważności a nie umorzenia postępowania nadzorczego. Tego błędu organu nie wziął pod uwagę z urzędu WSA w Warszawie, choć powinien był to uczynić na podstawie art. 134 PostAdmU NSA podkreślił, iż wprawdzie ustalenie przez organ w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji o wywłaszczeniu, że decyzja ta nie obejmuje określonej działki, powinno skutkować odmową stwierdzenia nieważności, niemniej to, czy odmowa taka miałaby zastosowanie w niniejszej wymaga dokładnego wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu nadzorczym, o przeprowadzenie którego wystąpił skarżący, organ nadzoru dokonał oceny stanu sprawy, opierając się na postanowieniu z dnia 7 marca 1964 r., którym sprostowane zostało orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 24 kwietnia 1956 r. Postanowienie z dnia 7 kwietnia 1964 r. wydane zostało na podstawie art. 105 § 1 KPA, obecnie art. 113 § 1 KPA. Zgodnie z art. 113 § 1 KPA dopuszczone jest prostowanie przez organ z urzędu lub na wniosek strony błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, co oznacza, że postanowienie o sprostowaniu nie może w żaden sposób dokonywać poprawek co do meritum rozstrzygnięcia. Sprostowaniu bowiem podlegają tylko błędy pisarskie, rachunkowe i oczywiste omyłki. Ponieważ sprostowanie decyzji jest integralnie z nią związane w postępowaniu nadzorczym, ocenie co do zgodności z prawem podlegają zarówno decyzja jak i postanowienie ją prostujące. Jeżeli strona wystąpiła tylko o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie odniosła się w ogóle do postanowienia prostującego, organ nadzoru ma obowiązek wyjaśnienia stronie okoliczności sprawy, tak faktycznych jak i prawnych (art. 9 KPA) i jeśli w postępowaniu nadzorczym okazałoby się, że wadą dotknięte jest zarówno postanowienie o sprostowaniu jak i decyzja, to powinien dać temu wyraz w rozstrzygnięciu. Rozpoznając wniosek skarżącego organ nadzoru w ogóle pominął powyższe kwestie, tj. to czy postanowienie z dnia 7 marca 1964 r. prostujące orzeczenie z dnia 24 kwietnia 1956 r. mieści się w ramach zakreślonych w art. 113 § 1 KPA (uprzednio 105 § 1 KPA), czy też jest to w istocie zmiana decyzji wywłaszczeniowej co do meritum w trybie niedozwolonym. Tego błędu organu nadzoru Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wziął pod uwagę, choć miał z mocy art. 134 § 1 PostAdmU obowiązek oceny sprawy pod kątem zgodności z prawem w granicach, nie będąc związany wnioskami ani zarzutami skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Infrastruktury na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 2 PostAdmU).

Wskazana wyżej skarga została rozpatrzona przez Sąd po raz drugi z uwagi na uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 lutego 2007 r. wyroku Sądu z dnia 20 listopada 2004 r., zapadłego w wyniku rozpatrzenia skargi po raz pierwszy, i przekazania Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania.

Stosownie do art. 190 PostAdmU sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, iż zaskarżoną decyzję, podobnie jak i decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydano z naruszeniem art. 105 § 1 oraz art. 7 i 77 KPA, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 105 § 1 KPA gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

W świetle powyższego należy stwierdzić, iż orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 24 kwietnia 1956 r. nie zostało ani przed wszczęciem postępowania nadzorczego, ani też w jego trakcie wyeliminowane z obrotu prawnego. Istniał zatem przedmiot postępowania nadzorczego, pozostawało bowiem w obrocie prawnym orzeczenie, którego stwierdzenia nieważności domagał się wnioskodawca. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.

Organy orzekające w sprawie wadliwie upatrywały przesłanek do umorzenia postępowania nadzorczego (w związku z jego bezprzedmiotowością) w tym, że orzeczenie z dnia 24 kwietnia 1956 r. nie dotyczyło wywłaszczenia działki nr 288 (zostało bowiem sprostowane orzeczeniem z dnia 7 marca 1964 r.), a z tego powodu, tj. objęcia wywłaszczeniem działki nr 288 skarżący domagał się stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Tego rodzaju ustalenie, tj. że orzeczenie o wywłaszczeniu nie obejmuje nieruchomości, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania nadzorczego, ale tylko prowadzi do wniosku, że decyzja wywłaszczeniowa nie jest dotknięta wadą, która mogłaby powodować jej nieważność. Przedmiot postępowania nadzorczego istnieje, bowiem decyzja pozostaje w obrocie prawnym, a tylko w postępowaniu nadzorczym okazało się, że decyzja ta nie jest wadliwa. Zatem stwierdzenie w postępowaniu nadzorczym, że decyzja wywłaszczeniowa nie obejmowała określonej działki winno co do zasady prowadzić do rozstrzygnięcia merytorycznego, tj. odmowy stwierdzenia nieważności a nie umorzenia postępowania nadzorczego.

Wprawdzie ustalenie przez organ w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji o wywłaszczeniu, że decyzja ta nie obejmuje określonej działki, powinno skutkować odmową stwierdzenia nieważności, niemniej to, czy odmowa taka miałaby zastosowanie w niniejszej sprawie wymaga dokładnego wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym.

Organy nadzoru dokonały oceny stanu sprawy, opierając się na postanowieniu z dnia 7 marca 1964 r., którym sprostowane zostało orzeczenie o wywłaszczeniu z dnia 24 kwietnia 1956 r.

Postanowienie z dnia 7 kwietnia 1964 r. wydane zostało na podstawie art. 105 § 1 KPA, obecnie art. 113 § 1 KPA. Zgodnie z art. 113 § 1 KPA dopuszczone jest prostowanie przez organ z urzędu lub na wniosek strony błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek, co oznacza, że postanowienie o sprostowaniu nie może w żaden sposób dokonywać poprawek co do meritum rozstrzygnięcia. Sprostowaniu bowiem podlegają tylko błędy pisarskie, rachunkowe i oczywiste omyłki. Ponieważ sprostowanie decyzji jest integralnie z nią związane w postępowaniu nadzorczym, ocenie co do zgodności z prawem podlegają zarówno decyzja jak i postanowienie ją prostujące.

Jeżeli strona wystąpiła tylko o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie odniosła się w ogóle do postanowienia prostującego, organ nadzoru ma obowiązek wyjaśnienia stronie okoliczności sprawy, tak faktycznych jak i prawnych (art. 9 KPA) i jeśli w postępowaniu nadzorczym okazałoby się, że wadą dotknięte jest zarówno postanowienie o sprostowaniu jak i decyzja, to powinien dać temu wyraz w rozstrzygnięciu. Rozpoznając wniosek skarżącego organ nadzoru w ogóle pominął powyższe kwestie, tj. to czy postanowienie z dnia 7 marca 1964 r. prostujące orzeczenie z dnia 24 kwietnia 1956 r. mieści się w ramach zakreślonych w art. 113 § 1 KPA (uprzednio 105 § 1 KPA), czy też jest to w istocie zmiana decyzji wywłaszczeniowej co do meritum w trybie niedozwolonym.

Z racji powyższych uchybień decyzję Ministra Budownictwa oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 PostAdmU.

Szukaj: Filtry
Ładowanie ...
Gdzie jestem
Spis Treści
Powiązane dokumenty
Zakładki
Ostatnio otwarte
Stan prawny: 24.11.2014 | Grupa ArsLege.pl LexLege na Androida LexLege na Androida
CENNIK | POMOC | KONTAKT