• IV CKN 998/00 - Wyrok Sąd...
  01.10.2014

Wyrok
Sądu Najwyższego - Izba Cywilna
z dnia 24 kwietnia 2002 r.
IV CKN 998/00

Teza

Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego innej osobie pod wpływem błędu może zostać złożone przez przedstawiciela. Zakazu działania w takim wypadku przez przedstawiciela nie przewiduje ustawa, ani też uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli nie jest czynnością prawną, z właściwości której wynikałby taki zakaz.

Artykuły przypisane do orzeczenia

Do tego artykulu posiadamy jeszcze 558 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 17.9.1999 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację pozwanej Gminy Miasta S. od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 18.3.1999 r. ustalającego, że wypowiedzenie umowy najmu lokalu użytkowego położonego w S. przy ulicy M. 7, dokonane wobec powoda Wiesława Ś. przez pozwaną jest bezskuteczne. Rozstrzygnięcie to jest wynikiem uznania przez Sąd Okręgowy, że pozwana wprowadziła powoda w błąd oświadczając w aneksie z dnia 15.1.1996 r. do umowy najmu, że określona w nim podwyżka czynszu jest zgodna z uchwałą Rady Miejskiej w S. z dnia 21.12.1994 r., albowiem uchwała ta wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.10.1996 r. uznana została za niezgodną z prawem; powód pismem z dnia 26.6.1997 r. skutecznie uchylił się od skutków prawnych swego oświadczenia woli w przedmiocie podwyższenia czynszu dokonanego wymienionym aneksem; wysokość czynszu określa zatem aneks z dnia 10.12.1990 r. i powód nie zalega z zapłatą czynszu ustalonego według stawek określonych w tym aneksie; rozwiązanie przez pozwaną umowy najmu z powodem ze względu na zaleganie przez niego z zapłatą czynszu było zatem bezpodstawne.

Wymieniony na wstępie wyrok zaskarżyła kasacją pozwana. Podstawą kasacji jest naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca zarzuciła naruszenie "w szczególności" 1) art. 84 § 1 i 2, art. 88 § 2 oraz art. 95 KC przez przyjęcie, że powód skutecznie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego w dniu 15.1.1995 r. w zakresie ustalenia nowych warunków umowy najmu, 2) art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym przez przyjęcie, że Zarząd Miasta pozbawiony jest uprawnienia do samodzielnego działania w zakresie gospodarowania mieniem, a w szczególności do ustalenia wysokości czynszu najmu lokali komunalnych i przypisanie tych uprawnień Radzie Miejskiej oraz 3) art. 1, 353[1] i 659 KC przez zastosowanie do stosunków cywilnoprawnych przepisów normujących kwestie natury administracyjnej i przyjęcie, iż wysokość czynszu nie wynika z umowy najmu lecz z uchwały Rady Miejskiej, będącej aktem z zakresu administracji publicznej. Skarżąca wniosła o zmianę wyroku Sądu Okręgowego i oddalenie powództwa, względnie o uchylenie tego wyroku i ewentualnie także wyroku Sądu Rejonowego i przekazane sprawy jednemu z wymienionych Sądów do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika stanowisko przypisywane Sądowi Okręgowemu w kasacji, które uzasadniałoby zarzuty pod adresem wydanego przezeń wyroku naruszenia art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8.3.1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) oraz art. 1, 353[1] i 659 KC.

Wbrew poglądowi skarżącej oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego innej osobie pod wpływem błędu może zostać złożone przez przedstawiciela. Zakazu działania w takim wypadku przez przedstawiciela nie przewiduje ustawa, ani też uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli nie jest czynnością prawną, z właściwości której wynikałby taki zakaz. Nie dopatrując się bezskuteczności oświadczenia powoda o uchyleniu się od skutków prawnych jego oświadczenia woli w przedmiocie podwyższenia czynszu dokonanego aneksem z dnia 15.1.1995 r. z tego względu, że zostało ono złożone przez pełnomocnika powoda, Sąd Okręgowy nie naruszył art. 95 KC.

Nie jest także trafny zarzut skarżącej naruszenia przez zaskarżony wyrok art. 88 § 2 KC. W kasacji bowiem nie przytoczone zostały żadne okoliczności mogące wskazywać, że do chwili otrzymania przez pozwaną pisma pełnomocnika powoda z dnia 26.6.1997 r., w którym zawarł on oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego pod wpływem błędu oświadczenia woli swego mocodawcy, upłynęło ponad rok czasu od wykrycia błędu przez powoda.

Zasadnie natomiast skarżąca zarzuca naruszenie art. 84 KC. Stosownie do zdania pierwszego § 1 tego artykułu uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli można w razie błędu co do treści czynności prawnej. Według § 2 art. 84 można powołać się tylko na błąd istotny.

Treścią oświadczenia woli, od skutków prawnych którego powód się uchylił, było podwyższenie czynszu najmu i określenie jego nowej wysokości. Powód nie powołuje się jednak na to, że podpisując aneks z dnia 15.1.1995 r. był przekonany, iż nie przewiduje on podwyżki czynszu lub że określa inną jej wysokość. Działania pod wpływem błędu powód upatruje w tym, że podwyżka czynszu uzasadniona została przez pozwaną podjęciem odpowiedniej uchwały przez Radę Miejską w S., a okazało się, że uchwała ta jest niezgodna z prawem, o czym w chwili podpisywania aneksu powód nie wiedział. Był to więc błąd dotyczący sfery motywacyjnej czynności prawnej dokonanej przez powoda. Przy ocenie, czy był to błąd co do treści czynności prawnej (art. 84 § 1 zd. pierwsze KC) i czy był to błąd istotny (art. 84 § 2 KC), nie można było pominąć - na co słusznie zwraca uwagę skarżąca - że powód już od chwili podpisania aneksu z dnia 12.11.1990 r. wiedział o możliwości podwyższenia czynszu w zależności od kształtowania się kosztów eksploatacji nieruchomości i że w sytuacji powszechnego wzrostu cen towarów i usług pozwana po raz pierwszy od czterech lat podniosła czynsz do wysokości - jak twierdzi - niższej niż uzyskiwany w drodze zawierania umów najmu na podstawie przetargów.

Z ostatnio przytoczonych względów Sąd Najwyższy uwzględnił kasację i na podstawie art. 393[13] § 1 zd. pierwsze i art. 393[19] w związku z art. 108 § 2 KPC orzekł jak w sentencji.

Szukaj: Filtry
Ładowanie ...
Gdzie jestem
Spis Treści
Powiązane dokumenty
Zakładki
Ostatnio otwarte
Stan prawny: 01.10.2014 | Grupa ArsLege.pl LexLege na Androida LexLege na Androida
CENNIK | POMOC | KONTAKT