• I ACa 899/01 - Wyrok Sądu...
  29.07.2014

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 29 stycznia 2002 r.
I ACa 899/01

Teza

Do czynności, w drodze których dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, należy m.in. podniesiony w toku procesu zarzut potrącenia jako zmierzający do realizacji roszczenia przed sądem.


Uzasadnienie

Powodowie Irena B. i Jerzy B. domagali się zasądzenia od pozwanej Bolesławy P. kwoty 15.500 zł z ustawowymi odsetkami oraz zwrotu kosztów procesu.

Na uzasadnienie żądania przytoczyli m.in., ze strony łączyła umowa najmu nieruchomości położonej w C., przy ul. G. 39.

W czasie trwania umowy powodowie - za zgodą pozwanej - dokonali szeregu prac adaptacyjnych, remontowych i modernizacyjnych oraz inwestycyjnych. Powodowie z własnych środków wybudowali piecownię oraz budynek pod nazwą "kopulak", założyli opaski drenażowe wokół budynku produkcyjnego, podwyższyli ogrodzenie całego terenu, podnieśli teren od strony łąk, dokonali jego utwardzenia, doprowadzili centralne ogrzewanie z własną kotłownią, doprowadzili energię elektryczną oraz podłączyli węzeł wodny.

Według powodów łączna wartość poniesionych nakładów wynosi około czternastu miliardów starych złotych, lecz w niniejszej sprawie dochodzą zapłaty kwoty 15.500 zł.

Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Zarzuciła, że roszczenie powodów o zwrot nakładów uległo przedawnieniu na podstawie art. 677 KC.

Sąd Okręgowy (...) oddalił powództwo (...) podzielając stanowisko pozwanej, że roszczenie o zwrot nakładów uległo przedawnieniu z mocy art. 677 KC.

Powodowie zwrócili nieruchomość w maju 1993 r., czyli roczny termin przedawnienia upłynął w maju 1994 r. Powództwo zostało wytoczone w 1997 r., stąd zarzut przedawnienia należało uznać za uzasadniony.

Z tych przyczyn sąd powództwo oddalił, a rozstrzygnięcie o kosztach procesu uzasadnił treścią art. 93 KPC.

Apelację od powyższego wyroku złożyli powodowie. (...)

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

W sprawie jest niesporne, że strony łączyła umowa najmu nieruchomości położonej w C., przy ul. G. 39. Powodowie zwrócili przedmiotową nieruchomość w dniu 11.9.1993 r.

W dniu 22.9.1993 r. Bolesława P. wytoczyła powództwo przeciwko Irenie i Jerzemu małż. B. o zapłatę kwoty 11.400 zł tytułem nie uiszczonego czynszu najmu.

W powyższej sprawie pozwani (powodowie w niniejszej sprawie) podnieśli 24.11.1993 r. zarzut potrącenia własnych wierzytelności z tytułu nakładów poniesionych na nieruchomość będącą przedmiotem umowy. Podali wtedy, że dochodzą zwrotu nakładów poniesionych na: remont budynku produkcyjnego oraz dobudowanie części tego budynku z 8 piecami, remont budynku rozmrażalni i pełny remont tzw. kopulaka, utwardzenie terenu na obszarze wynajmowanej części nieruchomości, podwyższenie ogrodzenia i oświetlenie terenu. Zaznaczyli, że wartość nakładów wynosi około dwa miliardy starych złotych, a do potrącenia przedstawiają wierzytelności w wysokości kwoty dochodzonej pozwem przez Bolesławę P.

Sąd Okręgowy w C. wyrokiem z dnia 15.6.2000 r. powództwo oddalił uznając, że zarzut potrącenia jest uzasadniony, a Irenie i Jerzemu małż. B. przysługuje wierzytelność z tytułu nakładów w kwocie przekraczającej wierzytelność Bolesławy P.

Sąd Apelacyjny w K. tego stanowiska Sądu Okręgowego w C. nie podzielił i stwierdził, że zarzut potrącenia nie był uzasadniony. Wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 15.12.2000 r. uprawomocnił się.

Sąd Okręgowy w C. oddalając w niniejszej sprawie powództwo na skutek przedawnienia roszczeń nie uwzględnił wniosku powodów o przeprowadzenie dowodu z akt tego sądu, sygn. I C 1005/93 (wniosek ten zawarty był w pozwie, ponowiono go na rozprawie w dniu 26.10.2000 r.). Tymczasem przeprowadzenie tego dowodu było konieczne dla wyjaśnienia istotnej w sprawie okoliczności, a mianowicie tego, jakie roszczenia zostały objęte zarzutem potrącenia w sprawie I C 1005/93 i jakie zapadło w tej sprawie rozstrzygnięcie oraz kiedy wyrok się uprawomocnił.

Uszło uwagi sądu pierwszej instancji, że - stosownie do treści art. 123 § 1 KC - bieg terminu przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.

Do czynności, w drodze których dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, należy m.in. podniesienie w toku procesu zarzutu potrącenia (jako zmierzającego do realizacji roszczenia przed sądem - por. m.in. System prawa cywilnego, Część ogólna, tom I, pod red. Stefana Grzybowskiego. Wyd. PAN 1985 r., str. 322-827, Kodeks cywilny. Komentarz, tom I, pod red. K. Pietrzykowskiego, Wyd. C.H. Beck 1997 r. str. 287-288).

Dodać należy, że w razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem ponowne rozpoczęcie biegu przedawnienia następuje z chwilą prawomocnego zakończenia postępowania (art. 124 § 2 KC).

Pozew w niniejszej sprawie wniesiono w 1997 r., a sprawa I C 1005/93 zakończyła się prawomocnie dopiero w 2000 r. Nie może więc być mowy o przedawnieniu roszczeń dochodzonych w niniejszej sprawie, oczywiście pod warunkiem, że roszczenia te będą tożsame z roszczeniami objętymi zarzutem potrącenia.

Sąd Okręgowy nie wyjaśnił jednak, jakie nakłady objęte są kwotą 15.500 zł dochodzoną w niniejszej sprawie, a z uzasadnienia pozwu wynika, że powodowie powołują się na fakt wykonania nakładów w kwocie znacznie przewyższającej dochodzone należności.

Ustalenia zatem wymaga, jakich konkretnie nakładów dotyczy kwota 15.500 zł i czy te nakłady są tożsame z nakładami objętymi zarzutem potrącenia w sprawie I C 1005/93.

W razie odpowiedzi twierdzącej nie można będzie przyjąć, że podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia jest uzasadniony, skoro zarzut potrącenia w sprawie I C 1005/93 został podniesiony przed upływem terminu z art. 677 KC.

Dodać jedynie należy, że nie są objęte powagą rzeczy osądzonej rozstrzygnięcia dotyczące zarzutów pozwanego, dlatego nieuwzględnienie zarzutu potrącenia w sprawie I C 1005/93 nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 20.11.1987 r., III CZP 69/37, OSNCP 1989 nr 4, poz. 64).

Powyższe uchybienia w konsekwencji doprowadziły do nierozpoznania istoty sprawy, a tym samym zaskarżony wyrok należało uchylić na podstawie art. 386 § 4 KPC, a sprawę przekazać sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. (...)

Szukaj: Filtry
Ładowanie ...
Gdzie jestem
Spis Treści
Powiązane dokumenty
Zakładki
Ostatnio otwarte
Stan prawny: 29.07.2014 | Grupa ArsLege.pl LexLege na Androida LexLege na Androida
CENNIK | POMOC | KONTAKT