• II CKN 1189/99 - Postanow...
  01.11.2014

Postanowienie
Sądu Najwyższego - Izba Cywilna
z dnia 2 marca 2000 r.
II CKN 1189/99

Teza

Nie może stanowić skutecznej podstawy zażalenia na postanowienie o przysądzeniu własności (prawa wieczystego użytkowania) uchybienie przepisowi art. 787 § 1 KPC.


Skład sądu

Przewodniczący: Sędzia SN Stanisław Dąbrowski
Sędziowie SN: Tadeusz Domińczyk, Iwona Koper (sprawozdawca)

Sentencja

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2000 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Anny G. przeciwko Stanisławowi i Donacie D. o przysądzenie własności, na skutek kasacji Donaty D. od postanowienia Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 14 września 1999 r., postanowił oddalić kasację.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 22.7.1999 r. Sąd Rejonowy przysądził prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w J. oraz prawo własności położonego na niej budynku mieszkalnego na rzecz Darii i JarosławaS., za cenę nabycia wynoszącą 36 tys.zł, która została zapłacona w całości po drugiej licytacji.

Sąd Okręgowy postanowieniem z 14.9.1999 r. oddalił zażalenie Donaty D. - żony dłużnika, która powołując się na odnaleziony wyrok z 5.5.1993 r., znoszący z dniem 23.12.1990 r. ustawową wspólność majątkową wynikającą z zawarcia przez nią małżeństwa z dłużnikiem, domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy przyjął, że w myśl art. 998 § 2 KPC podstawą zażalenia na postanowienie o przysądzeniu nie mogą być uchybienia sprzed jego uprawomocnienia się, skarżąca nie może więc obecnie powoływać się na skutki prawne wyroku w sprawie o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej, którego niemożność przedłożenia w postępowaniu przed sądem Iinstancji nie została nadto przez nią wykazana.

Wniesiona od powyższego postanowienia kasacja zarzuca naruszenie przepisów art. 328 § 2 KPC przez brak uzasadnienia stanowiska sądu, że skarżąca mogła już wcześniej powołać się na przedłożony wraz z zażaleniem wyrok, oraz art. 365 § 1, art. 452 w zw. z art. 435 § 1 KPC na skutek nieuwzględnienia tego wyroku, a nadto obrazę art. 998 KPC przez błędną jego wykładnię.

Kasacja podnosi także zarzut nieważności postępowania przed Sądem Rejonowym. W jej wnioskach kasatorka domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skierowana przeciwko orzeczeniu sądu IIinstancji kasacja może opierać się jedynie na zarzutach uchybienia przepisom postępowania przed tym sądem. Poza kognicją Sądu Najwyższego pozostaje zatem zarzut nieważności postępowania przed sądem Iinstancji, o ile kasator nie podnosi równocześnie, z powołaniem się na właściwe przepisy (art. 379 § 2 KPC, który w postępowaniu zażaleniowym znajduje odpowiednie zastosowanie stosownie do art. 397 § 2 KPC), że uchybia to powinności sądu odwoławczego wzięcia pod rozwagę z urzędu nieważności postępowania przed sądem Iinstancji. Wzięcie przez SN pod rozwagę z urzędu nieważności postępowania (art. 393[11] KPC) dotyczy tylko nieważności postępowania przed sądem IIinstancji (wyrok SN z 21.11.1997r., I CKN 825/97, OSNC Nr5/1998, poz.81).

Zagadnienie zakresu przedmiotowego postępowania sądu przed wydaniem postanowienia o przysądzeniu własności było już przedmiotem wypowiedzi SN, który w postanowieniu z 12.12.1997r., IIICKN 383/97 (niepubl.) wskazał, że przedmiotem merytorycznego badania sądu w tym stadium postępowania mogą być tylko przesłanki z art. 998 § 1 KPC. Kontrola sądu ogranicza się więc do stwierdzenia, czy postanowienie o przybiciu lub ustaleniu ceny nabycia jest prawomocne i czy wykonane zostały warunki licytacyjne albo też wpłacona została cała cena kupna przez Skarb Państwa. Poza tak określonym zakresem rozpoznania sprawy pozostaje ocena prawidłowości poprzedniego postępowania i jego ewentualnych uchybień, które z momentem uprawomocnienia się postanowienia o przybiciu ulegają prekluzji. Wyrazem tego jest wynikające z art. 998 § 2 KPC wyłączenie ich jako podstawy zażalenia na postanowienie o przysądzeniu własności.

Odwołanie się do dyrektywy interpretacyjnej wykładni logicznej - argumentum a minori ad minus, prowadzi do wniosku, że tym bardziej nie może stanowić podstawy zażalenia na postanowienie o przysądzeniu własności (prawa wieczystego użytkowania) uchybienie art. 787 § 1 KPC, polegające na nadaniu tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim klauzuli wykonalności także przeciwko jej małżonkowi, w sytuacji gdy wspólność majątkowa między małżonkami ustała na skutek jej zniesienia przez sąd.

Trafnie zatem, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, Sąd Okręgowy z powołaniem się na art. 998 § 2 KPC uznał, że skarżąca nie może kwestionować postanowienia o przysądzeniu własności na podstawie zarzutów, które wywodzi z treści wyroku znoszącego wspólność ustawową, skierowane przeciwko prawomocnemu postanowieniu o nadaniu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko niej klauzuli wykonalności.

Objęte dalszymi zarzutami kasacji przepisy art. 328 § 2 KPC, art. 365 § 1 KPC i art. 425 w zw. z art. 435 § 1 KPC nie pozostają w związku z przedstawionymi motywami zaskarżonego postanowienia, decydującymi o uznaniu kasacji za bezzasadną, oraz ze wskazaną w nim podstawą prawną rozstrzygnięcia, co czyni bezprzedmiotowym ich rozważanie przez Sąd Najwyższy.

Szukaj: Filtry
Ładowanie ...
Gdzie jestem
Spis Treści
Powiązane dokumenty
Zakładki
Ostatnio otwarte
Stan prawny: 01.11.2014 | Grupa ArsLege.pl LexLege na Androida LexLege na Androida
CENNIK | POMOC | KONTAKT