1. Adwokatura powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa.
1a. Godłem adwokatury jest srebrny orzeł w koronie wznoszący się do lotu, stojący na białej wstędze z dewizą Prawo, Ojczyzna, Honor otoczony liśćmi wawrzynu i dębu. Wzór godła stanowi załącznik do ustawy.
1b. Strojem urzędowym adwokata jest toga, z żabotem i wypustką w kolorze ciemnej zieleni.
1c. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór stroju urzędowego adwokatów biorących udział w rozprawach sądowych, uwzględniając uroczysty charakter stroju, odpowiedni do powagi sądu i utrwalonej tradycji.
2. Adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego.
3. Adwokat w wykonywaniu swoich obowiązków zawodowych podlega tylko ustawom.
4. Tytuł zawodowy „adwokat” podlega ochronie prawnej.
Adwokaturę stanowi ogół adwokatów i aplikantów adwokackich.
1. Zadaniem samorządu adwokackiego jest:
1) tworzenie warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury;
2) reprezentowanie adwokatury i ochrona jej praw;
3) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata;
4) doskonalenie zawodowe adwokatów i kształcenie aplikantów adwokackich;
5) ustalanie i krzewienie zasad etyki zawodowej oraz dbałość o ich przestrzeganie;
5a) współdziałanie z jednostkami samorządu terytorialnego w zapewnianiu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, o której mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2030 oraz z 2018 r. poz. 1467);
6) sprawowanie zarządu majątkiem samorządu adwokackiego i rozporządzanie nim;
7) działanie na rzecz ochrony zawodu adwokata, w tym występowanie w obronie godności zawodu adwokata oraz indywidualnych i zbiorowych interesów członków adwokatury;
8) prowadzenie instytucji samopomocowych oraz podejmowanie innych form pomocy dla członków adwokatury;
9) współdziałanie z organami administracji publicznej oraz organizacjami pozarządowymi, w szczególności z samorządami zrzeszającymi inne zawody zaufania publicznego w kraju i za granicą, w sprawach dotyczących:
a) ochrony praw i wolności obywatelskich,
b) wzmacniania i ochrony samorządności zawodów zaufania publicznego,
c) wizerunku adwokatury;
10) działanie na rzecz integracji środowiska adwokackiego;
11) organizowanie i tworzenie warunków do rozstrzygania sporów w drodze postępowania polubownego albo mediacyjnego, a także prowadzenie działalności w tym zakresie;
12) działania w zakresie edukacji prawnej;
13) realizacja innych zadań statutowych albo określonych w przepisach odrębnych.
2. Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad działalnością samorządu adwokackiego w zakresie i formach określonych ustawą.
3. Samorządowi adwokackiemu przysługują uprawnienia organizacji pozarządowej, o której mowa w art. 8 uprawnienie organizacji pozarządowych do wszczynania postępowania i udziału w postępowaniach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468, 473, 830, 1003 i 1046), organizacji społecznej, o której mowa w art. 90 przedstawiciel organizacji społecznej ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 490, 421, 638, 760, 882 i 901) oraz organizacji społecznej, o której mowa w art. 9 udział organizacji społecznej w postępowaniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 i 846).
1. Zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na:
1) udzielaniu porad prawnych;
2) sporządzaniu opinii prawnych;
3) opracowywaniu projektów aktów prawnych, w tym projektów aktów normatywnych;
4) występowaniu w charakterze pełnomocnika lub obrońcy przed sądami, trybunałami i innymi organami władzy publicznej lub podmiotami działającymi w ich imieniu;
5) sporządzaniu dokumentów prawnych i ich projektów, w tym umów, regulaminów i statutów.
1a. (utracił moc)
1b. Adwokat ma prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis adwokata, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) adwokat stwierdza to w poświadczeniu.
1c. Adwokat może poświadczyć dokument w postaci elektronicznej w systemach teleinformatycznych, o których mowa w art. 175da zadania Ministra Sprawiedliwości z zakresu informatyzacji sądownictwa ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r.
poz. 334 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 526, 820 i 1172),.w sposób w nich przewidziany.
2. Pomoc prawna świadczona jest osobom fizycznym, podmiotom gospodarczym oraz jednostkom organizacyjnym.
3. Przez jednostkę organizacyjną rozumie się organ państwowy lub samorządowy, osobę prawną, organizację społeczną lub polityczną oraz inny podmiot nieposiadający osobowości prawnej.
1. Adwokat wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, w zespole adwokackim oraz w spółce:
1) cywilnej lub jawnej, w której wspólnikami są adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2020 r. poz. 823);
2) partnerskiej, w której partnerami są adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej;
3) komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, w której komplementariuszami są adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej.
2. Wyłącznym przedmiotem działalności spółek, o których mowa w ust. 1, jest świadczenie pomocy prawnej.
1. Adwokat nie może wykonywać zawodu:
1) jeżeli pozostaje w stosunku pracy;
2) (uchylony)
3) jeżeli został uznany za niezdolnego do wykonywania zawodu;
4) jeżeli został ubezwłasnowolniony;
5) w razie orzeczenia kary zawieszenia w czynnościach zawodowych albo tymczasowego zawieszenia w wykonywaniu czynności zawodowych.
2. (uchylony)
3. Zakaz przewidziany w ust. 1 pkt 1 nie dotyczy pracowników dydaktycznych, badawczych i badawczo-dydaktycznych.
1. O niezdolności adwokata do wykonywania zawodu orzeka okręgowa rada adwokacka. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia niezdolności adwokata do wykonywania zawodu wszczyna się z urzędu albo na wniosek dziekana okręgowej rady adwokackiej.
2. W postępowaniu o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu okręgowa rada adwokacka wyznacza pełnomocnika z urzędu, jeżeli adwokat go nie ustanowi.
3. W razie wszczęcia postępowania o stwierdzenie niezdolności do wykonywania zawodu okręgowa rada adwokacka może zawiesić adwokata tymczasowo w wykonywaniu czynności zawodowych. To samo uprawnienie przysługuje okręgowej radzie adwokackiej wtedy, gdy przeciwko adwokatowi zostało wszczęte postępowanie o ubezwłasnowolnienie. Wszczęcie postępowania o stwierdzenie niezdolności do wykonywania zawodu nie wymaga wysłuchania adwokata.
4. W postępowaniu o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu okręgowa rada adwokacka może wystąpić do podmiotu dysponującego informacjami lub dokumentacją zawierającą informacje niezbędne do rozstrzygnięcia w postępowaniu o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu i żądać ich udostępnienia na potrzeby tego postępowania. Okręgowa rada adwokacka może zobowiązać adwokata do przeprowadzenia badań, które są niezbędne do rozstrzygnięcia postępowania o stwierdzenie niezdolności do wykonywania zawodu i do udostepnienia ich wyników.
5. W postępowaniu o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu okręgowa rada adwokacka może wyznaczyć biegłego lub biegłych posiadających wiadomości specjalne z dziedziny podlegającej ocenie jako podstawa stwierdzenia niezdolności do wykonywania zawodu spośród osób wpisanych na listę biegłych sądowych prowadzoną przez sądy okręgowe w celu uzyskania opinii dotyczącej występowania po stronie adwokata podstaw do stwierdzenia niezdolności adwokata do wykonywania zawodu.
6. Okręgowa rada adwokacka podejmuje uchwałę o niezdolności adwokata do wykonywania zawodu po zapoznaniu się z dokumentacją i opinią biegłych oraz po wysłuchaniu adwokata i jego pełnomocnika.
7. Postępowanie o stwierdzenie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu powinno być zakończone bez zbędnej zwłoki, niepóźniej niż w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, wymagających przeprowadzenia dodatkowych badań lub uzyskania opinii specjalistycznych, termin ten może być przedłużony o kolejne 3 miesiące.
8. Jeżeli przemawia za tym ważny interes publiczny, okręgowa rada adwokacka może nadać uchwale w przedmiocie niezdolności adwokata do wykonywania zawodu rygor natychmiastowej wykonalności.
9. W każdym czasie adwokat, wobec którego podjęto uchwałę na podstawie ust. 1, w przypadku zmiany okoliczności lub ustania podstawy powodującej niezdolność do wykonywania zawodu, może zwrócić się do okręgowej rady adwokackiej o uchylenie albo zmianę tej uchwały.
10. W postępowaniu odwoławczym uprawnienia okręgowej rady adwokackiej przysługują Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej.
1. Adwokat zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych nie może występować przed sądami lub organami państwowymi i samorządowymi. W okresie zawieszenia adwokat może wykonywać inne czynności, na które uzyskał zezwolenie dziekana.
2. Czynne i bierne prawo wyborcze do organów samorządu adwokackiego nie przysługuje adwokatowi zawieszonemu w wykonywaniu czynności zawodowych.
Adwokat przed rozpoczęciem wykonywania czynności zawodowych składa wobec dziekana ślubowanie treści następującej:
„Ślubuję uroczyście w swej pracy adwokata przyczyniać się ze wszystkich sił do ochrony praw i wolności obywatelskich oraz umacniania porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązki swe wypełniać gorliwie, sumiennie i zgodnie z przepisami prawa, zachować tajemnicę zawodową, a w postępowaniu swoim kierować się zasadami godności, uczciwości, słuszności i sprawiedliwości społecznej.”.
1. Adwokat obowiązany jest zachować w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z udzielaniem pomocy prawnej.
2. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie może być ograniczony w czasie.
3. Adwokata nie można zwolnić od obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej co do faktów, o których dowiedział się udzielając pomocy prawnej lub prowadząc sprawę.
4. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej nie dotyczy informacji udostępnianych na podstawie przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w zakresie określonym tymi przepisami.
1. (uchylony)
2. (uchylony)
3. Adwokat podczas wykonywania czynności zawodowych lub w związku z ich wykonywaniem korzysta z ochrony przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902 i 988).
1. Adwokat przy wykonywaniu zawodu adwokackiego korzysta z wolności słowa i pisma w granicach określonych przez zadania adwokatury i przepisy prawa.
2. Nadużycie tej wolności, stanowiące ściganą z oskarżenia prywatnego zniewagę lub zniesławienie strony, jej pełnomocnika lub obrońcy, kuratora, świadka, biegłego lub tłumacza, podlega ściganiu tylko w drodze dyscyplinarnej.
1. Adwokat podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 4 zawód adwokata ust. 1.
2. Obowiązek określony w ust. 1 nie dotyczy adwokatów niewykonujących zawodu.
3. Okręgowa rada adwokacka właściwa ze względu na miejsce siedziby zawodowej adwokata jest obowiązana przeprowadzać kontrole spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w ust. 1. Spełnienie tego obowiązku ustala się na podstawie okazanej przez adwokata polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia, potwierdzającego zawarcie umowy tego ubezpieczenia, wystawionego przez zakład ubezpieczeń.
4. Minister Sprawiedliwości nadzoruje wykonywanie przez okręgowe rady adwokackie zadań określonych w ust. 3. Dziekani okręgowych rad adwokackich obowiązani są do składania Ministrowi Sprawiedliwości raz w roku, w terminie do dnia 15 marca, sprawozdań z kontroli przeprowadzonych w poprzednim roku kalendarzowym.
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 8a obowiązek ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań.
1. Organami adwokatury są: Krajowy Zjazd Adwokatury, Naczelna Rada Adwokacka, Wyższy Sąd Dyscyplinarny, Rzecznik Dyscyplinarny Adwokatury oraz Wyższa Komisja Rewizyjna.
2. Członkami organów adwokatury mogą być tylko adwokaci.
1. Naczelna Rada Adwokacka, izby adwokackie i zespoły adwokackie mają osobowość prawną.
2. Czynności organów adwokatury i organów izb adwokackich, a także osób wchodzących w ich skład, mogą być dokumentowane w postaci elektronicznej i opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
1. Wybory do organów adwokatury oraz organów izb adwokackich i zespołów adwokackich odbywają się w głosowaniu tajnym przy nieograniczonej liczbie kandydatów.
2. Kadencja organów adwokatury, organów izb adwokackich i zespołów adwokackich trwa cztery lata, jednakże są one obowiązane działać do czasu ukonstytuowania się nowo wybranych organów.
3. W Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i w prezydiach okręgowych rad adwokackich nie można sprawować tej samej funkcji dłużej niż przez dwie następujące po sobie kadencje. Ograniczenie to odnosi się także do Rzecznika Dyscyplinarnego Adwokatury, Prezesa Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, Przewodniczącego Wyższej Komisji Rewizyjnej, rzecznika dyscyplinarnego, prezesa sądu dyscyplinarnego oraz przewodniczącego komisji rewizyjnej.
4. Poszczególni członkowie organów, o których mowa w ust. 1, mogą być odwołani przed upływem kadencji przez organ, który ich wybrał.
5. Nie można łączyć mandatów ustawowych organów samorządu adwokackiego. Ograniczenie to nie dotyczy kierownika zespołu adwokackiego.
1. Uchwały organów adwokatury, organów izb adwokackich i organów zespołów adwokackich, dotyczące bezpośrednio poszczególnych osób, powinny zawierać uzasadnienia faktyczne i prawne.
2. Termin do wniesienia środków odwoławczych przewidzianych w ustawie wynosi czternaście dni od dnia doręczenia orzeczenia lub uchwały.
3. Uchwały organów adwokatury i organów izb adwokackich zapadają większością głosów. W razie równej liczby głosów rozstrzyga przewodniczący obradom, który ujawnia swój głos, także w przypadku głosowania tajnego.
4. Uchwały organów adwokatury i organów izb adwokackich, w tym stanowiące akty z zakresu administracji publicznej, podpisuje przewodniczący ich posiedzeniom lub działający z upoważnia przewodniczącego inny członek danego organu biorący udział w głosowaniu.
5. Organy adwokatury i organy izb adwokackich obradują w trybie stacjonarnym.
6. Zjazd, zgromadzenie lub posiedzenie organu adwokatury lub organu izby adwokackiej może odbyć się w trybie zdalnym przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość zapewniających dwustronną komunikację w czasie rzeczywistym w sposób, który nie wymaga obecności w tym samym miejscu uprawnionych do udziału oraz do podejmowania uchwał.
7. Zjazd, zgromadzenie lub posiedzenie organu adwokatury lub organu izby adwokackiej może odbyć się w ten sposób, że uprawnieni do udziału mogą wziąć w nim udział w trybie hybrydowym – według swego wyboru – w trybie stacjonarnym lub w trybie zdalnym.
8. Zwołanie zgromadzenia lub zjazdu w trybie zdalnym lub w trybie hybrydowym wymaga uchwały podjętej przez organ zwołujący większością co najmniej 3/4 głosów.
9. Odbycie posiedzenia Naczelnej Rady Adwokackiej, Wyższej Komisji Rewizyjnej, okręgowej rady adwokackiej lub komisji rewizyjnej w trybie określonym w ust. 6 lub 7 następuje na zarządzenie odpowiednio Prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej, Przewodniczącego Wyższej Komisji Rewizyjnej, dziekana lub przewodniczącego komisji rewizyjnej, w którym określa się tryb obrad. Tryb obrad zjazdu lub zgromadzenia określa w uchwale organ zwołujący.
10. Uchwały organów adwokatury i organów izb adwokackich mogą być, na zarządzenie osób wskazanych w ust. 9, podejmowane także w trybie obiegowym.
Naczelna Rada Adwokacka składa Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej coroczne sprawozdanie z działalności adwokatury oraz przedstawia informacje problemowe.
Organy adwokatury oraz organy izb adwokackich przesyłają Ministrowi Sprawiedliwości odpis każdej uchwały w terminie 21 dni od daty jej podjęcia.
1. Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał organów adwokatury i organów izb adwokackich w terminie 3 miesięcy od dnia ich doręczenia. Jeżeli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy.
2. Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy lub uchyla uchwałę i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu organowi adwokatury albo organowi izby adwokackiej, ustalając wytyczne co do sposobu jej załatwienia. Skargę spóźnioną Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania.
3. Naczelna Rada Adwokacka, na wniosek Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, uchyla sprzeczną z prawem uchwałę zgromadzenia izby, w terminie 6 miesięcy od daty jej doręczenia.
Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do Krajowego Zjazdu Adwokatury lub do Naczelnej Rady Adwokackiej o podjęcie uchwały w określonej sprawie należącej do ich właściwości. Uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej powinna być podjęta w terminie jednego miesiąca.
1. Opłaty za czynności adwokackie ustala umowa z klientem.
2. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej Rady Radców Prawnych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat za czynności adwokackie przed organami wymiaru sprawiedliwości, stanowiących podstawę do zasądzenia przez sądy kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich, mając na względzie, że ustalenie opłaty wyższej niż stawka minimalna, o której mowa w ust. 3, lecz nieprzekraczającej sześciokrotności tej stawki, może być uzasadnione rodzajem i zawiłością sprawy oraz niezbędnym nakładem pracy adwokata.
3. Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Adwokackiej i Krajowej Rady Radców Prawnych, określi, w drodze rozporządzenia, stawki minimalne za czynności adwokackie, o których mowa w ust. 1, mając na względzie rodzaj i zawiłość sprawy oraz wymagany nakład pracy adwokata.
